یک گونڈیں درچکے گوں وتی وڑ وڑیں کارمرزی اں / بلوچستان ءِ سیاھیں مَمّ پرچا کونل ءِ ھُدوک انت

چہ میارجل ءِ بنجاھی ھالرسانی ءِ ھالانی رد ءَ ; اے درچک ءِ دگہ ھاسیں چیدگاں سوَب بوتگ کہ آئی ءَ چہ دراجیں تاکان ءُ بے کُنٹک ایں دُمّیچکانی ھاتر ءَ گوات گیچن ءِ مَچّ بہ گُوَش انت . اے درچک ءِ تاکانی ھمگرنچی کہ چہ ۱۲ داں ۳۰ سانتی متر ءِ دراجی انت چہ وتی گُوَر پہ گُوَری لِچّگ ءَ ، داز ءِ ٹوھیں تاکے ءَ اڈ کن انت .

اے درچک ءِ ردوم جاہ ، کئور ءُ کیلگانی کش ءُ پھنات ءُ اے دگہ درچکانی شمگ ءَ انت چمشکا ماں پھرہ ، ایرندگان ، شستون ءُ لھتے دگہ دمگانی کئور کش اں رُد ایت .

داز ، یکے چہ گیدی ءِ ۴ ھزار وڑیں مَچّ ءُ مُکان انت کہ ھر یک وتی تھر ءِ سر ءَ انت ءُ مردم ھم آھان ءَ چہ ھر درچک ءِ تاکانی ریدگی ءُ دروشم ءِ ھساب ءَ زان انت ءُ پجّاہ کار انت.

داز ءِ درچک ھر سال ءِ گُڈّی ءُ نوکیں سال ءِ اولی ماہ ءَ پُلّ بیت ءُ چہ شھریور داں آبان ءِ ماہ ءَ آئی ءِ بَراں دَر رِچ انت . کونل ءِ بَر ، کُنَر ءِ بَرانی پیم ءَ شیرکن ءُ کَمّے زَپت انت . چہ کونل ءِ بَرانی ھمے شیرکنی ءِ ھاتر ءَ انت کہ بلوچستان ءِ سیاھیں مَمّ ، آھانی وَرَگ ءِ ھُدوک انت .

 کونل ءِ شیرگ پہ لھتے نادراھیانی درمان کنگ ءَ کارمرز بیت .

اے درچک ءِ یکّے چہ ھاسیں کارمرزی اں ، آئی ءِ تاک ءُ پیش انت کہ پہ لھتے دستی اِزمگرانی کاراں چوشکہ چیلُّک ، روپگ ، پَرُند ، تگرد ، جانمازی ، کپات ، کَتِل ءُ بلوچی پادزوار بزاں سَواس ءِ اڈ کنگ ءَ اسلیگیں زلورت انت .

روپَگ ، بلوچانی دستی اَزم ءُ اوزارے انت کہ پہ لوگ ءُ دوارانی چَتّر ءُ جاھانی پھک کنگ ءَ کارمرز بیت . 

پَرُند ( پربند ) ھما اوزار انت کہ چہ چُنت برستگیں چیلُک ءُ سادانی پدوئی گُوَپگ ءَ ، زنڈّیں دابے ءَ اڈ کنگ بیت ءُ پہ بُرزیں مُک ءُ مَچّانی سر کپگ ءِ ھاتر ءَ کارمرز بیت .

سواس ; یک وڑیں بلوچی کَوش ءُ پادزوارے انت کہ پہ آئی ءِ گُوَپَگ ءَ ، برستگیں ساد ءُ چیلوکان ءَ چُنتے ادار ءَ آپانی توک ءَ میسّ این انت ءُ پدوئی ءَ چوپ انت ءُ دگہ ھاسیں دابے ءَ وت ماں وت ءَ بریس انت .

تگرد ; یک وڑیں چَترے انت کہ بلوچی لوگانی تہ ءَ تَچک کنگ بیت ، تگرد چہ داز ءِ پیش اں ، ۲ داں ۶ متر ءِ پھنات ءَ گُوَپَگ بیت .

کَتِل ; یک وڑیں جلّ ءُ جامے انت کہ پہ نوکیں ناہ ءُ ھرماگ ءِ مَنگ ءَ دارگ ءَ کارمرز بیت . کَچ ، کُپس ، کَپات ھم بلوچانی دگہ وڑیں جلّ ءُ جام انت کہ چہ داز ءِ پیشّ اں ساچگ ءُ پیم کنگ بنت .

کیش ; داز ءِ تاکانی نیامی مجگ انت کہ چہ درچک ءِ بُن ءَ گیش ایت ، کیش ءِ تام شیرکن ءُ کمّے زَپت انت ، کیش ءَ بازیں مادنی چوشکہ آسن ، رود ، لھتے دگہ تام ءُ برامے ھوار انت ، گوش انت کہ کیش ءِ زور ءُ کُوّت چہ ناہ ءَ ھم گیشتر انت ءُ بلوچی جَرّ ءُ دارانی رد ءَ ، پہ لاپ درد ءُ درونہ ءِ درمان کنگ ءَ کارمرز بیت

رجانک : میرجلال