حنای بلوچستان گیاهی با خواص بی نظیر

 به گزارش پایگاه اطلاع رسانی میارجل ، عصر روز یکشنبه شده بود و من به دنبال سوژه ای برای خوانندگان عزیز میارجل بودم.با اینکه در اطرافم آدمهای سرشناس زیادی وجود داشت اما به دنبال سوژه ای متفاوت می گشتم. از شدت گرمای سر ظهر کمتر شده بود . طبق خواسته مادرم به همراه خواهرم قصد رفتن به بازار را کردم البته با رعایت پروتکل‌های بهداشتی که در این روزها لازمه همه ما این پروتکلهارو رعایت کنیم.برای گرفتن تاکسی به لب خیابان رفتیم.باد ملایمی که شاخه ها رو به بازی گرفته بود می وزید . وقتی به محل مورد نظر رسیدیم از ماشین پیاده شدم و با یک نگاه به جمعیت دنبال مسیری که خلوت تر باشد گشتم. با پیدا کردن مسیر به همان سمت که شلوغی کمتر بود،رفتم . در همین حین با استشمام عطر حنایی که در هوا پیچیده بود ناخودآگاه نگاهم به سمتی که عطر حنا از آنجا میامد کشیده شد .متوجه یک پیرمرد دستفروش شدم که کیسه‌های از حنا را با سلیقه ای خاص در روبرویش بر روی یک کارتن که به عنوان زیرانداز ازش استفاده می‌کرد مرتب گذاشته بود و فکری مثل یک جرقه به ذهنم خطور کرد چرا من به دنبال افراد کارشناس و یا آدم های سرشناس معتبر باشم در حالی که و میتوانم از تجارب این پیرمرد نهایت استفاده را ببرم و این موضوع باعث شد که من محوریت اصلی گزارشم را بر سخنان این شخص که در مورد حنا اطلاعات و دانسته های زیادی داشت، جمع آوری کردم.

برای چند دقیقه‌ای با خودم کلنجار رفتم که آیا با این شلوغی و گرمای هوا ایشان وقتشان را به من می دهد یا نه.بالاخره خود را توانستم قانع کنم و به سمت پیرمرد دستفروش رفتم.هنگامی که رو به روی ایشان نشستم گفتم میتوانم چند تا سوال در زمینه حنا و خواص آن از شما بپرسم او هم با تبسم ، رضایت خود را نشان داد و خودشان را اینگونه معرفی کرد، من پیرداد هستم و در دلگان بدنیا آمده ام.از سنین نوجوانی به این شغل روی آورده ام و زندگیم را از طریق این کار می گذرانم.برای فروش به شهرهای زیادی سفر کرده ام اما چند سال اخیر را به علت کهولت سن فقط به ایرانشهر میتوانم سفر کنم.

 دلگان بلوچستان مرکز رویش  حنای استان  است

اگر به دلگان سفری داشته باشید میتوانید شاهد مزارع زیبای حنا باشید و از سرسبزی و نشاطی که وجود دارد نهایت استفاده را ببرید .عطر درخچه های حنا که در هوا پیچیده است شما را در برمی گیرد و از دیدن اینهمه زیبایی که همراه با آرامش هست به وجد می آیید به گونه ای روح خسته و بیمارگونه مسافران و مردمان آن منطقه را تسکین میدهد و شما شاهد خواهید بود که مادر طبیعت باز مهربانانه دست نوازش گرش را بر سر ما کشاورزان گسترانیده است.درختچه حنا هدیه طبیعت خدا به ما است.در این لحظه نفس عمیقی کشیدند و از ته دل و با صدایی آرام خدایا شکرت را گفتند.

حنا گیاهی با معجزه و خواص دارویی بی شمار

پیرداد می گوید که حنا جزو معدود درخچه هایی است که خواص متفاوتی دارد و این از جمله عللی است که باعث شهرت این درخچه شده است . حنا خاصیت های درمانی زیادی دارد و برگهای حنا برای درمان زخمها، زخم معده، سرفه، برونشیت، کمر درد، میگرن، پیسی، خارش، سوختگی ها، ریزش مو و یرقان مورد استفاده قرار می گیرد.

همچنین خاصیت نرم کنندگی مو و خاصیت ضد آفتابی حنا در سالهای اخیر مورد توجه شرکتهای فرآورده های بهداشتی و آرایشی قرار گرفته و از شهرت و محبوبیت زیادی در بین کارشناسان دارویی بهره مند شده است و جزو مشتریان مهم برای کشاورزان به حساب می آیند.

*حنا در بین خانم های مسن از معروفیت خاصی برخوردار بود*

 در گذشته پیرزن ها از حنا بعنوان رنگ مو استفاده می کردند. در این لحظه دستمالی را از جیبش بیرون آورد و مشغول پاک کردن عرق های پیشانی اش شد، و در ادامه حرفهاش گفت بین رنگهایی شیمیایی که در بازار به وفور موجود است حنا از معروفیت خاصی در بین پیرزنها برخوردار است و مورد استقبال قرار گرفته است و نه تنها بعنوان رنگ مو بلکه بعلت خواص درمانی که داشت بیشتر مورد توجه قرار میگرفت. 

 برداشت حنا، سالی دو بار صورت می گیرد

 چین نخست در اوایل تیر ماه به نام حنای گرما که دارای برگ ضخیم و به رنگ روشن است و چین دوم در اواخر آبان، به نام حنای قوس که به رنگ سبز تیره می باشد.توسط افراد ماهری برگها را جمع میکنیم و وقتی که برگها خشک شدن آنها را آسیاب و پودر کرده و بعد از آماده شدن آنها را بسته بندی می کنیم و در نهایت برای فروش عرضه بازار می شود.

نقش حنا در جاهایی که کاشت می شود.

یکی از مهمترین مسائلی که میشود به آن پرداخت وجود مشاغلی هست که در زمینهای کشاورزی برای کاشت حنا به وجود می آید .یکی از این مشاغل جذب نیروی کار انسانی در فصل چیدن برگها است که کشاورزان برای سهولت در کارهایشان از نیروی کار انسانی تا مرحله آماده سازی حنا بهره مند می شوند .

حنا جایگزین خوبی برای  نقش های غیر اصولی و غیر بهداشتی است.

ازحنا برای نوعیخالکوبی موقت یا ترسیم انواع نقشها بر روی دستان بانوان استفاده می شودکه برعکس خالکوبی های دیگر هیچ نوع عوارضی ندارد و از نظر هزینه مقرون بصرفه تر است . بعد از مدتی هم این نقشها کمرنگ شده و به کلی پاک می شود . رنگی که بعد از استعمال حنا به برجای می ماند به گونه ای دل فریب و زیبا است که بانوان را مجذوب خود می کند و این یکی از دلایل استفاده بیشتر حنا توسط بانوان است.

بلوچستان را بر پایه رسم و رسوماتش می شناسند.

پیرداد در ادامه حرفهایش گفت از رسم هایی که نسل به نسل در بین مردم این دیار گشته و جریان دارد و نیز هیچگاه رنگ و بوی کهنه بودن نمی گیرد حنا است که یک نوع شادی زیبا محسوب میشود اگرچه ظاهری ساده دارد اما از جایگاه ویژه ای در بین مردم برخوردار است، به گونه ای که حنا یکی از رسومات زنده در جامعه بلوچستان به حساب می آید.

حنا از جایگاه ویژه ای در مراسمات مردمان بلوچ برخوردار است.

حنا بیشتر در مراسمات عید ،عروسی ، و انواع جشنها مورد استفاده قرار میگیرد.جالب است که بدانید

در مراسمات عروسی یک شب را مختص حنا زدن عروس و خانم های درون مجلس میدانند و به اسم حنا بندان معروف است.در این شب تمام خانم های فامیل در یک جا جمع می شوند و با شادی و سرور فراوان رسم حنا زدن عروس را انجام میدهند.یک سینی مختص مراسم حنا زدن عروس با تزیینات زیبا آماده میکنند و دست های عروس را حنا می زنند و در همین حین که مشغول حنا زدن هستند شعرهایی را که مختص این شب است در کنار هم با صدای بلند میخوانند و تا نزدیک صبح به جشن و پایکوبی می پردازند.

حنای محلی دلگان از بهترین نوع حنا در بلوچستان است

 مشغول گفتگو بودیم که تازه دامادی از راه رسید و برای عروسیش سفارش حنا داد.من نیز سکوت کردم تا مزاحم کسب و کارشان نباشم.وقتی به اطراف نگاه کردم چیزی نظرم را جلب کرد و برایم سوال برانگیز شد، درون اکثر مغازه ها حنای پاکتی که مشخص بود از کشور همسایه به کشور ما وارد شده، وجود داشت و این تازه داماد از بین تمام مغازه ها چرا به دنبال گرفتن حنای محلی آمده است؟ هنگامی که تازه داماد خریدش به اتمام رسید قبل از رفتنش سوالی را که ذهنم درگیر آن شده بود را پرسیدم.او نیز گفت حنای پاکتی که درون مغازه ها هست خواص این حنا را ندارد و درون ترکیباتشان از موادی غیر از حنا استفاده شده و عوارض دارد  که در بعضی از افراد ایجاد حساسیت میکند

اما حنای دلگان که حنای محلی است علاوه بر اینکه رنگ و عطر خیلی خوبی دارد بلکه از نظر درمانی هم خاصیت زیادی دارد و اینکه ما در مراسمات خاصمون از حنای دلگان که واقعا عالیه استفاده میکنیم.

وقتی که تازه داماد رفت ناکو پیرداد که مرا دخترم خطاب میکرد ادامه داد اگر به حنا چند قطره آب اضافه کنید به حالت خمیری در می آید بعد به اندازه چند دقیقه کوتاه در جایی قرار دهید تا خمیر حنا استراحت کند بعد از چند دقیقه آماده استفاده است گفتن این موضوع شایان ذکر است که رنگ زیبایی را به دست‌هایتان هدیه می دهد و حتی از گرمای بدنتان کاسته و باعث کمتر شدن دمای بدنتان می شود.

ایشان کتابچه ای قدیمی از دانستنی ها و تجاربی در مورد حنا بود.

موقع صحبت در مورد حنا ،برق خاصی در چشم هایش موج میزد و این به علت علاقه و احترام زیاد او به حنا بود و حنا را نعمت الهی می دانست، او ادامه داد برگهای درخچه حنا ساده و نوک تیز هست و گلهای حنا سفید و ریز هستند که به صورت مجتمع خوشه ای زیبا بر روی ساقه هنرنمایی میکنند و عطر دل انگیزشان هوا را در بر میگیرد.

او با صبر و مهربانی در کنار اینکه به در خواست های مشتریانش جواب میداد به سوالات من با دقت فراوان و صبر و حوصله پاسخ می داد . کمی به ظاهرش دقت کردم موهای جلوی پیشانی اش ریخته و کم پشت بود و صورت آفتاب سوخته داشت که نشان میداد روزهای سختی را در زیر آفتاب سوزان گذرانده است.

حنای بلوچستان انواع مختلفی دارد .

 حنا در بلوچستان انواع مختلفی دارد که اگر بخواهیم به همه آنها اشاره کنم می توانم به حنای سفید(بی رنگ), حنای قهوه ای,حنای مشکی,حنای طبیعی  اشاره کنم که مشتریان بسیاری نیز دارد .

 پیرداد کمی مکث کرد و لیوانی از بطری آبی که در کنارش بود برداشت و به رسم ادب به بنده تعارف کرد و من نیز با تبسم تشکری کوتاه کردم و چند ثانیه ای صبر کردم تا نفسی تازه کند.در ادامه صحبت‌هایش گفت از حنای سفید برای لطافت و نرمی و تقویت پوست استفاده میکنند. البته اشخاصی نیز هستند که تقویت کننده های سنتی را برای موهایشان بکار می برند و مایل نیستند موهایشان رنگ گیرد به همین علت از حنای سفید استفاده میکنند .

 هوا کم کم رو به تاریکی میرفت و از شلوغی بازار کاسته شده بود با خود فکر کردم وقت رفتن رسیده است،از ایشان تشکر زیاد کردم و کیسه ای حنا برای خودم گرفتم و خداحافظی کردم.

 گزارش از معصومه اخوت