باغ ملی خالصه بمپور مکانی با قدمت ارزشمند و تاریخی بی نظیر +تصاویر

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی میارجل، شهرستان بمپور از شهرستان‌های استان سیستان و بلوچستان است و مرکز آن شهر بمپور است. این شهرستان  در سال ۱۳۹۷ از شهرستان ایرانشهر جدا و مستقل شد . بمپور به عنوان یکی از شهرستانهای تاریخی دارای مکانهای تاریخی متعدد و ارزشمندی است که قدمت آنها به بالای 5000 سال قبل از میلاد  بر می‌گردد.

گفتنی است که بمپور از لحاظ تاریخی یکی از قدیمی‌ترین شهرهای ایران به‌شمار می‌رود و براساس کاوش‌هایی که در اطراف آن انجام شده، تاریخ پیدایش آن به زمان ساسانیان، اشکانیان و مادها برمیگردد. از قدمت این شهر اطلاع دقیقی در دست نیست اما شهرت این محل به دلیل وجود قلعه بمپور است که به عهد ساسانیان تعلق دارد. برخی روایات و افسانه‌های محلی، علت نام‌گذاری این منطقه را به بمپور را مربوط به بهمن (پسر اسفندیار) می‌دانند که اول بهمنپور بوده و به مرور زمان به بمپور تبدیل شده‌ است. سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ایران در سال ۸۷ اعلام کرد که محوطه باستانی را در اطراف بمپور با وسعت ۱۵۰ هکتار کشف کرده و کاوش‌ها نشان می‌دهد که آثار به دست آمده در آن با تمدن‌های شهرسوخته و جیرفت همخوانی دارد.

مکان هایی مانند قلعه تاریخی بمپور و باغ خالصه  که هر کدام به تنهایی در کنار  مسئله مهمی مانند سوزن دوزی، گواه عظمت و شکوه تاریخ این شهرستان را میدهد .در این گزارش معرفی باغ خالصه بمپور را خواهیم داشت . مکانی که تاریخی عظیم را در دل خود نهفت دارد و هر ساله شاهد حضور گردشگرانی از سراسر دنیا به این مکان تاریخی هستیم.

این باغ و ساختمان‌های داخلی آن در قسمت منتهی الیه خیابان فرمانداری  و در ضلع جنوب شرقی قلعه بمپور قرار گرفته است. باغ تاریخی خالصه بمپور از جمله بناهای زیبا و ارزشمند استان سیستان و بلوچستان است كه قدمت آن به اواخر دوران قاجاریه و اوایل پهلوی میرسد و دارای اهمیت تاریخی فراوانی نیز است.

باغ خالصه بر جای مانده از باغ‌های خالصه گذشته است كه اكنون قسمتی از تاریخ منطقه بمپور را با خود به همراه دارد  چرا كه این باغ برای حاكمانی كه در مواقع مختلف از زمان اشكانیان تا پهلوی بر قلعه حاكم بودند، دارای اهمیت بسیاری بوده است.

تاریخچه باغ خالصه بمپور از زبان کارشناسان بومی منطقه

محمد علیم آچاک از نویسندگان و تاریخ شناسان و کنشگران تاریخی منطقه است و سالها در این مورد قلم فرسایی کرده است. وی می گوید: باغ خالصه بمپور یکی از قدیمیترین مکانهای تاریخی کشور است و زمانی انبار غله استان سیستان و بلوچستان بوده و بخش اعظم و تقریبا نود درصدی کشاورزی استان در این باغ جمعآوری می شده و بهعنوان یکی از مکانهای تعیین کننده در کشاورزی بوده است . 

 آچاک همچنین میگوید : بیشترین اهمیت باغ خالصه مربوط به اواخر قاجاریه و اوایل پهلوی كه یک ساختمان تقریباً عظیم قسمت حاشیه غربی باغ بنا گردید و تمام غلات و باج و خراجی كه از مردم منطقه گرفته می شده، در این انبارها به مساحت حدود ۱۰۰۰ مترمربع ذخیره می شدند.

 اکبر دکالی یکی دیگر از معتمدان و ریش فیدان منطقه نیز در گفتگو با پایگاه خبری میار جل درباره تاریخچه این باغ اظهارات جالبی داشت و گفت :  این باغ زیبا در گذشته با توجه به قدیمی بودن دارای سیستم آبیاری به شیوه جدولكشی بوده كه دور تا دور باغ در حال حاضر موجود است و  ارتباط تمام شبكه ها به مركز باغ كه به یك حوض به قطر ۹ متر بود ، ختم میشد و درختكاری در كنار این شبكه ها، با درختانی مانند نخل، گز و سدر، زیبایی خاصی را به باغ داده اند.

 سنگینی سایه دهها سال غفلت  بر سر این مکان تاریخی

سالها عدم رسیدگی به ترمیم و مرمت این مکان تاریخی باعث شده بود که باغ خالصه بمپور هیچ نشانه ای از آن زیبایی های گذشته را نداشته باشد و تبدیل به خرابه ای ویران در دل یک شهر تاریخی باشد. مکانی که خود و بناهای موجود در آن جزو آثار ثبت شده میراث فرهنگی است  و اکنون چند سالی است كه مرمت بخشهای از آن آغاز شده است و آرام آرام تبدیل به یک اثر مناسب تاریخی در دل شهر و در جوار قلعه تاریخی بمپور باشد .

به گفته میراث فرهنگی شهرستان بمپور این بنای ارزشمند سالها قبل به عنوان یک اثر ملی  به شماره ۲۸۴۴ در فهرست آثار تاریخی به ثبت ملی رسیده است.

موقعیت جغرافیایی مناسب باغ خالصه تاریخی بمپور

 از دیگر ویژگیهای بارز  این مکان تاریخی  که باعث اهمیت فراوان آن شده است علاوه بر اینکه در مرکز شهر قرار دارد این است که بنای عظیم و دژ و بام  و قلعه بمپور را در مجاورت خود میبیند و دیدن عظمت قلعه تاریخی بمپور از دریچه پنجرههای داخلی بناهای ساختمانی باغ خالصه ، لذت خاصی به چشم هر بیننده و گردشگری می دهد.نمایی که آسمان آبی، قلعه را در بر گرفته و کویر آن را به آغوش میکشد  و لذت وصف ناشدنی را به مخاطب انتقال می دهد.

ترمیم و احیای این مکان تاریخی

عبدالحمید خدایاری ریاست میراث فرهنگی شهرستان در این باره میگوید: سالها این مکان تاریخی به دلیل عدم توجه رها شده بود و متاسفانه شاهد ویران شدن این مکان تاریخی بودیم که خوشبختانه با اعتباراتی که برای اینمهم هزینه شده  در طول سه سال گذشته قدم های خوبی برداشته شده و به زودی عملیات احیای این مکان گردشگری به پایان میرسد و شاهد افتتاح یک باغ ملی خانواده در دل این مکان تاریخی خواهیم بود و انشالله تلاش می کنیم باغ خالصه را تبدیل به یکی از قطب های گردشگری جنوب استان کنیم تا امسال و در آستانه سال نو شاهد رشد چشمگیر حضور گردشگران نسبت به سالهای گذشته باشیم .

 محمد یاسین جلالزهی