رشد و پویایی بلوچستان در گرو اندیشه و همت نخبگان بلوچ/. اصلاح شد

از زمانی که به عنوان مشاور جوان بخش دار بخش ساربوک شهرستان قصرقند فعالیت‌های خود را شروع کرد ، نشان داد که از توانایی و ذوق و تفکرات ارزشمندی جهت آباد سازی و پویایی جامعه بلوچ برخوردار است . انور بلیده یکی از جوانان روشنفکری است که سال هاست در فضای مجازی و اجتماعی بلوچستان   قلم می زند و از دغدغه‌ها و مشکلات بلوچستان می نویسد .  توجه به دغدغه ها و مسائل و مشکلات جوانان در حوزه بلوچستان و رفع نواقص و مشکلات منطقه  از مهمترین دغدغه‌های انور بلیده است که می توان به آن اشاره کرد . علاوه بر فعالیت های اجتماعی و فرهنگی و هنری دستی در ادبیات هم دارد که این خود یکی از بارزترین خصوصیات جوانان هنرمند بلوچ در سایر نقاط بلوچستان است  . با انور بلیده گفتگوی را ترتیب داده ایم که با هم می خوانیم .  شیدا حسن زهی

سلام وقت بخیر ، با بیان یک بیوگرافی کامل خودتون رو برای ما معرفی بفرمایید:

به نام خداوند جان و خرد کزین برتر اندیشه بر نگذرد، عرض سلام و خدا قوت خدمت سرکار عالی و همکاران محترمتان در مجموعه ی سایت وزین خبری ، فرهنگی و هنری میار جل و همینطور یک به یک خوانندگان این رسانه  .  بنده محمدانور بلیدهی هستم  ، خبرنگار و فعال حوزه رسانه و سال‌هاست بانوان فعال اجتماعی در حوزه مشاوره فرهنگی و اجتماعی در جنوب بلوچستان مشغول به خدمت و انجام وظیفه هستند و نیز علاقمند به فعالیت های اجتماعی و فرهنگی و خوشحالم که امروز در خدمت شما عزیزان هستم و پیشاپیش از شما تشکر می کنم به خاطر خدمات ارزشمندی که برای جامعه بلوچ و بلوچستان در نظر دارد و امیدوارم که در کارتون موفق باشید.

به عنوان یک چهره و شخصیت آگاه به جامعه بلوچستان دوست دارید بلوچستان ۲۰ سال آینده در حوزه های فرهنگی،اجتماعی و اقتصادی  چگونه باشد؟

دو دهه زمان بسیار مطلوب و مناسبی جهت تغییرات اساسی و  رشد و توسعه ی جوامع در تمامی ابعاد می باشد . طبیعتا بنده نیز به عنوان یک شهروند جوان بلوچستانی  ، از جمله چشم اندازهای 20 ساله ای که در ذهن خویش ، برای بلوچستان عزیز ترسیم نموده ام می توانم به رشد و ارتقای کمی و کیفی شاخص های انسانی از جمله شاخص دسترسی به آموزش ، بهداشت و آب آشامیدنی به عنوان پارامترهای اصلی توسعه ی فرهنگی که می دانید لازمه ی تمام ابعاد توسعه ای از جمله سیاسی ، اجتماعی و اقتصادی می باشد را اشاره نمایم و نیز رهایی مردمان منطقه از مرکب سواری بر تقدیر ، گذار از تعلقات محلی اندیشی ، گذار از تنازع قومی ، قبیله ای و طایفه ای و تاکید بر نگاهی با محوریت ملی ، حضور و ظهور بیش از پیش بانوان بلوچ و به دست گرفتن سکان مدیریتی در سطوح مختلف توسط بانوان جامعه ی بلوچ و تاکید بر توانمندسازی بیشتر آنان  و ارتقاء جایگاه ایشان در جامعه را در دو دهه ی آینده ی بلوچستان را آرزو دارم و البته یقین و ایمان کافی و کامل دارم به اینکه جامعه نخبگان و جوانان بلوچ و تحصیل‌کردگان عصر حاضر در بلوچستان به راحتی می‌تواند پاکستان را به افق و چشم‌انداز ۲۰ ساله که حق آن است برساند و این اتفاق قطعاً خواهد افتاد و من خوش‌بین هستم که جامعه بلوچ را در آینده رو به رشد و تعالی ببینم.

پیشنهاد شما برای رسیدن به این مهم چگونه است و چطور می توان به این چشم انداز رسید ؟

بالطبع ترسیم ره یافت چندگانه برای تحقق این چشم انداز از ضروریات است ‌، من فکر میکنم  تشکیل گروه های فرهنگی و هنری ‌، استفاده از تعلقات قومی و مذهبی مردم برای ارتقای شاخص های انسانی به عنوان مهمترین عامل توسعه ای ، استفاده از ظرفیت های بی بدیل میلیون ها بلوچ در سراسر دنیا که خواستگاه فرهنگی مشترکی داریم چه در عرصه ی علمی ، عرصه ی گردشگری و فرهنگی ، سرمایه گذاری و....  همچنین تاکید بر جایگاه جامعه ی علما و روحانیون ، تاکید بر تشکیل ساختارهای کثرت گرا و فراگیر ، ارتقای فرهنگ کتاب و کتابخوانی ، تبدیل نزاع های مخرب قومی به رقابت های سالم علمی و آموزشی با استفاده از ظرفیت علما و نخبگان ، معطوف داشتن نگاه تصمیم گیران و برنامه ریزان بر برنامه ریزی مشارکتی و تشریک مساعی و برنامه ریزی از پایین به بالا ، توانمندسازی جامعه بانوان و استفاده از ظرفیت بانوان برای تزریق ارزش ها در بنیان خانواده از مهمترین راهکار های دستیابی به این مهم است.

آنچه که کاملا واضح و شفاف و روشن است این نشان می‌دهد که جامعه بلوچ جامعه رو به رشد و توسعه یافته و دارای ظرفیت‌های بالقوه فراوان و درجه یک است و می‌تواند چنانچه در مسیر درست قرار بگیرد و از ظرفیت نعمتهایی که از آن برخوردار است به خوبی استفاده کند می‌تواند از جهش مناسب و ارزشمندی را در جاده‌های رشد ارتقا و پیشرفت و توسعه طی کند و با استفاده از خرد جمعی و همچنین تفکر و اندیشه جامعه آگاه به نظر من می شود مسیر درست را پیدا کرد .خوشبختانه همانطور که خدمت شما عرض کردم جامعه بلوچستان در حال حاضر در شاخص‌های مختلف دارای ظرفیت ها و استعدادهای بالقوه است در حوزه هنر در سال های اخیر اتفاقات ارزشمندی صورت گرفته است در حوزه اقتصادی نیست دارای معادن و ظرفیت های اقتصادی و بالقوه فراوانی هستیم و حتی در حوزه گردشگری و جذب توریست نیز از نقاط دارای ظرفیت و توانمندی و بیننده و پر بازدید در سطح کشور هستیم و به نظر من این مسائل می‌تواند در کنار یکدیگر شرایطی را فراهم کند که به توسعه جامعه و بلوچستان همچنان ادامه داشته باشد و نیاز است که ما به این مسئله عزم  مورد توجه جدی داشته باشیم .

نقش خواص و چهره های فرهنگی و اقتصادی بلوچستان برای رسیدن به این پیشرفت ها را چگونه ارزیابی می کنید؟

من معتقدم نقش خواص و چهره های مرجع در جامعه ی بلوچستان بسیار حائز اهمیت است چرا که تا حدودی مقبول جامعه ی ما هستند و ‌به عنوان الگوهای جامعه مسئولیت سنگینی بر دوش آن هاست  که متاسفانه تاکنون علیرغم تعدد و تکثر چهره های مرجع در حوزه های اقتصادی و فرهنگی جامعه ی بلوچستان نتوانسته اند در تحقق رسالت خویش نمره قابل قبولی کسب نمایند یا به نوعی اغلب در گیر و دار تعلقات قومی و قبیله ای خویش بوده اند  یا اینکه مطلقا منفعل عمل نموده اند در این زمینه ها .البته معتقد هستم که باید ریشه یابی به شود که چرا نتوانسته‌ایم از ظرفیت افراد و چهره‌ای خاص و همچنین تحصیلکرده به خوبی استفاده کنیم و نیاز است که در این زمینه مباحث و نشست ها و جلسات کارشناسی صورت بگیرد و آنچه که واقعاً نیاز جامعه است به بهترین شکل ممکن انجام بشود.

وجود افراد و چهره‌ای خاص و همچنین افراد تحصیلکرده نه در جامعه بلوچستان بلکه در همه جوامع رو به رشد و در حال توسعه یک نیاز مبرم و اساسی است که به نظر می‌رسد جامعه بلوط با توجه به اینکه خیلی از این ظرفیت ها را در بدنه خود دارد طبیعتاً کار آسان‌تری در راستای توسعه و پیشرفت  خواهد داشت

نقش و وظیفه مردم بلوچستان را برای رسیدن به این مهم و موفقیت چگونه می بینید؟

مردم و اساسا نیروی انسانی هر جامعه ای رکن رکین ابعاد مختلف توسعه ای می باشند . مردم بلوچستان نیز در بعد فرهنگی ، سیاسی و اجتماعی قطعا نقش محوری دارند که می بایست با همتی مضاعف بر مهارت های توسعه ی فردی و اجتماعی تلاش نمایند تا خود و جامعه ی خود را به پله های توسعه ای مد نظر و چشم انداز مذکور برسانند . این مردم هستند که می‌توانند با  برنامه‌ریزی و گسترش علم و دانش و اندیشه در جامعه خود زمینه رشد و پیشرفت جامعه را فراهم کند و به عبارت ساده‌تر جامعه‌ای که مردم در آن زنده باشند و فعالیت داشته باشند  ، جامعه پویا و قابل قبول و قابل توسعه خواهد بود اما جامعه ای که مردم در آن کمترین نقش را داشته باشد متاسفانه مرده و غیرقابل تحرک و در سکوت مطلق به سر خواهد برد  ، آنچه که بنده در سال‌های زندگی‌ام در بلوچستان تجربه کردم این است که مردم بلوچ مردمانی دلسوز و روشن و دارای اندیشه و تعصب خواست میهن و جامعه خود هستند و این ویژگی خوب می‌تواند در بسیاری از مسائل و مشکلات جامعه بلوچستان را از چالشهای احتمالی نجات بدهد و مسیر درست را برای مردم و جامعه پیدا کند.

 به عنوان یکی از چهره های شناخته شده در جامعه بلوچستان نقش نخبگان را در رشد و بیداری جامعه بلوچ چطور ارزیابی می کنید؟

ببینید سوال خوبی است اما اساساً باید قبل از هر چیزی وقتی حرف از نخبه و نخبگان می‌شود باید علم و آگاهی کافی را برای اظهار نظر در این خصوص داشته باشیم از نظر بنده نخبه گرایی به معنی فراهم آوردن زمینه لازم برای فعالیت مطلوب نخبگان و بهره مندی از آنان است تا این بهره مندی می‌تواند در همه جوامع باشد چه در جوامع بلوچ و چه در جوامع غیر غربی به نحوی که بتوانند با دانش مهارت و تخصص و نوآوری سبب پیشرفت جامعه شوند معتقد هستند در بلوچستان کلیه شرایطی که نخبگان باید داشته باشند تا جامعه و بلوچ پیشرفت را بتواند تجربه کند فراهم است و باید در این مسیر یکسری نشست ها و انطباق در اندیشه ها و تفکرات صورت بگیرد تا بتواند از ظرفیت نخبگان در جامعه به راحتی و به زیبایی استفاده کرد.

اساسا نخبگان کسانی هستند که می توانند بر جمعیت انبوهی از جامعه ی خویش اثر بگذارند و طبیعتا انتظارها از نخبگانِ جامعه ی امروزی بسیار فراتر از سایر اقشار جامعه است . من معتقدم نخبگان هر جامعه ای چشمان بیدار و مغزهای متفکر آن جامعه هستند و قطعا می توانند موجبات پویایی ، تحرک و رشد و توسعه ی فرهنگی ، اجتماعی و اقتصادی جامعه را فراهم آورند .  رسالت اساسی نخبگان جامعه مشارکت در شناساییِ عوامل رشد ، توسعه و آسیب های این عرصه و همچنین ارائه ی راهکارهای صحیح و مهم تر از آن به موقع ، جهت رشد و بیداری جامعه است .

 به عنوان یک فعال فضای مجازی ، بفرمایید که فضای مجازی و رسانه به نظر شما توانسته در رشد و توسعه بلوچستان مفید باشد ؟

غیرقابل انکار است که فضای مجازی و رسانه ، از عناصر فرهنگ ساز در هر جامعه ای هستند و می توانند بستری جهت رشد و توسعه ی جوامع باشند و یا بر عکس به صورت تهاجم فرهنگی نیز می توانند رخ نمایانند و ضرر رسان . اما در پاسخ به سوال شما ، اگر واقع بین باشیم در بلوچستان ، متاسفانه فضای مجازی و رسانه‎ ، بیشتر محلی شده جهت قیل و قال و بلوای سیاسی و جناحی افراد و گاها فعالیت های بی هدف . فضای مجازی و رسانه های محدود ما متاسفانه خارج از معیارهای چشم انداز رشد و توسعه ای فعالیت می کنند. نقشی که همچون لبه ی تیز قیچی ،  به جای آن که مفید واقع شوند ، گاها مضر نمایان گشته اند یا لااقل بی تاثیر ، مگر رسانه های محدودی . من فکر میکنم لازمه ی برون رفت از این معضل ، ارتقاء سواد رسانه ای منِ جوان ، به عنوان کاربر فضای مجازی و تاکید بر تغییر سیاست های چرخانندگان فضای مجازی و رسانه ها با محوریت رشد و توسعه ای جامعه .

در ابعاد گوناگون اگر بخواهم به این مسئله بپردازند باید به نقش فضای مجازی در بحث آموزش به صورت جدی تر نیز پاسخ بدهم به عنوان مثال در شرایطی که جامعه و کشور و جهان البته با پدیده شوم ویروس کرونا درگیر است همه شاهد این هستیم که فضای مجازی به عنوان یکی از ابزارهای قدرتمند و قوی توانست در بسته آموزش بهیاری جوامع بشری به کتابت و این استفاده در حوزه و بلوچستان هم به زیباترین شکل ممکن انجام شد و جامعه بلوچ توانست با استفاده از این ظرفیت در بسته آموزش استفاده مناسب از فضای مجازی دارد در مباحث دیگر از جمله مباحث اقتصادی و کشاورزی خوشبختانه استفاده از فضای مجازی باعث شده است که خیلی از ظرفیت‌های بالقوه و ارزشمند بلوچستان و نخبگان بلوچی به جهان و به دیگر اقشار جوامع مختلف معرفی بشود و این از نظر بنده استفاده صحیح و درست و درجه یک از فضای مجازی و البته این را باید بدون هیچ گونه شک و تردیدی بپذیریم که فضای مجازی در همه جوامع نفر در جامعه بلوچ و بلوچستان بلکه در همه جوامع توانسته است نقشی پررنگ و بی‌بدیل و غیرقابل انکار را بازی کند و خدمات ارزشمندی را به جوامع مختلف بشری ارائه کند باید به این مسئله توجه کنید که با گذشت زمان استفاده از تکنولوژی فضای مجازی گسترده‌تر می‌شود و ما می‌توانیم هر چقدر این فضا باز تر و بهتر بشود استفاده های بهتری از نعمت فضای مجازی ببریم.

 نظر شما در مورد سایت خبری ، فرهنگی و هنری  میار جل چیه؟

اقدامات و رویکردهای سایت وزین خبری ، فرهنگی و هنری میار جل را خوب و موثر می دانم و حضور و بروز چنین رسانه هایی از ضروریات جامعه ی امروز ماست . جا دارد که تشکر ویژه ای نمایم از سرکار عالی و مدیران این وبسایت وزین که این جوان حقیر را قابل دانسته و فرصتی جهت ارائه ی نظرات بنده به عنوان یک جوان بلوچ را فراهم آوردید. معتقدم که این رویه و فرصت دادن به جوانان بزرگ و مستعد بلوچستان می بایست در تمام زمینه ها پیش بیاید و جا افتد و همچنین امیدوارم این رویکرد سایت خبری میار جل همواره جهت معرفی جوانانِ اثرگذار جامعه ی ما ، ادامه داشته باشد .

گفتگو : شیدا حسن زهی