جاذبه های گردشگری و تاریخی روستای سب
روستای سیب(سب) سالمترین و بزرگترین قلعه دوران اسلامی و آثار و مکان های گردشگری فراوانی را در خود جای داده است .
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی میارجل ؛ روستای سیب(سب) از توابع شهرستان سیب و سوران در جنوب شرق سیستان و بلوچستان، دارای جمعیتی بالغ بر چهار هزار نفر است این روستا سالمترین و بزرگترین قلعه دوران اسلامی و آثار و مکان های گردشگری فراوانی را در خود جای داده است که در این گزارش به معرفی آن ها می پردازیم.
عبدالله سعیدی عضو شورای اسلامی روستای سیب در مورد مکان های تاریخی و گردشگری این روستا به خبرنگار میارجل توضیحاتی ارایه می دهد.
تپه های پیر کهور ، پیر مونتان ، کله برزاد ، میل مارو و شهرک
برای آگاهی از تاریخ و قدمت یک ناحیه و وجود سوابق تمدن در آن در دوران قبل از میلاد و پیش از آن و دورانی که منابع کتبی موجود نباشد مهمترین مدارک آثار باستانی است که از آنها به عنوان بخشی از مدارک باستانشناسی یاد می شود و این آثار روشنگر بخشی از تاریخ یک ناحیه هستند و از این جهت روستای سب جایگاه ممتاز و منحصر به فردی دارد و به جرات می توان گفت که هیچ یک از روستاهای استان سیستان و بلوچستان از نظر غنای آثار تاریخی با روستای سب برابری نمی کند زیرا چهار تپه باستانی به ثبت رسیده وسه تپه دیگر که ثبت نشده اند در این روستا قرار دارد دلیل به ثبت نرسیدن سه تپه دیگر در فهرست آثار ملی کشور این است که پیش از اقدام سازمان میراث فرهنگی برای ثبت این آثار ارزشمند برروی آنها خانه سازی کرده اند از میان این تپه ها تپه ی میل مارو ، کله برزاد ، قلعه ملا و پیر کهور متعلق به هزاره دوم و سوم پیش از میلاد هستند و دو تپه دیگر یعنی تپه پیر مونتان وشهرک که هنوز به ثبت نرسیده اند از قدمتی مشابه برخور دارند وجود این تپه ها حکایت از پیشینه بر جسته تمدنی در این منطقه دارد و سندی است بر اهمیت منطقه ای که امروز از آن به عنوان سیب وسوران یاد میشود.
در دوران اسلامی با توجه به قراینی می توان حدس زد که پای سپاه اسلام به این ناحیه نیز رسیده است و نفوذ فرهنگ عربی به صورت تغییر اسم این روستا از چب به سب جلوه گر است و تحقیقاتی که درباره وجه تسمیه این روستا انجام شده است نشان می دهد از آنجایی که در این منطقه چشمه به وفور وجود داشته و آب قسمتهای زیادی از روستا را فرا گرفته بود به آن چب میگفتند و این اصطلاح بر مناطقی اطلاق می شود که آب و چشمه های زیادی در آن وجود داشته باشد .
قلعه ی سیب "کلای سب"
یکی از آثار تاریخی و گردشگری شهرستان سیب و سوران ، روستای سب است که قلعه خشتی اش"کلا سب" مردم محلی می گویند.
قلعه سب سالم ترین قلعه ای است که از دوران اسلامی به جا مانده است.
این قلعه در اوایل قرن دوازدهم هجری مرکز حکمرانی حاکم محلی، «ملک دینارخان» و فرزندانش بوده است.
کلا یا قلعه سب مرکز حکمرانی مناطقی از شهرستانهای سراوان ، سیب و سوران و مهرستان (گشت ، زابلی ، هیدوچ، سوران، پسکوه و ...)بوده است و در ادوار مختلف از لحاظ سیاسی اهمیت داشته است و قلعه سیب را سیاسی ترین بخش از تاریخ شهرستانهای سراوان و سیب و سوران می دانند.
این قلعه زیباترین و بلندترین بنای خاکی کشور است و شروع بنایش در دوره صفویه بوده است که تا کنون حداقل سه بار تعمیر شده و بناهایی به آن اضافه شده است.
بنای اصلی بر صخره ای کم ارتفاع قرار دارد با زیربنایی حدود ۹۰۰ متر که هر چه ارتفاعش افزایش می یابد اضلاعش کوچکتر می شود تا نهایتا در قله، ضلع غربی به ۱۹ و ضلع شرقی به ۱۸ متر می رسد.
ارتفاع قلعه در حال حاضر از ضلع جنوبی ۲۳ متر می باشد که تنها در دو طبقه اش اتاق سازی شده است.
بدین صورت که بیشتر ارتفاع آن از سطح زمین با خاک پر شده و تنها یک راهرو جهت صعود و چاهی که جهت دسترسی ساکنان قلعه به آب در دل صخره ایجاد شده، خاک ریزی نشده است.
کل بنای موجود به یکباره ساخته نشده و هر حاکمی قسمتی به آن افزوده است. طبقه دوم مجموعا ۶ اتاق دارد که مساحت هر یک بر حسب کاربرد متفاوت است.
اولین اتاق که در واقع تالاری است که در قسمت غربی، به عنوان اتاق جلسات خصوصی مورد استفاده قرار می گرفت.
در اغلب اتاقها طاقچه هایی ( اصطلاح بلوچی: دریگ) تعبیه شده و به عنوان گاوصندوق از آنها بهره می گرفتند. در جنوب شرقی اتاق چنین طاقچه ای ایجاد شده اما داخل دیوار پله می خورد و یکی دو متر بالاتر به شکافی منتهی می شود که گویا هنگام جلسات ، یک نفر به عنوان جاسوس در ان قرار می گرفت تا نظارت بهتری داشته باشد.
اتاق دوم هم در شمال شرقی در ساخته شده و در کنارش اتاقی است که راهی مخفی جهت صعود به طبقه دوم دارد و از لحاظ امنیتی در هنگام جنگ حائز اهمیت است.
در قسمت شمالی، اتاق درازی وجود دارد که به عنوان آشپزخانه کاربرد داشته و در انتهایش راهرویی به سمت دستشویی می رود که مخصوص بانوان است و به قرینه آن در قسمت جنوب غربی، راهی باریک و طویل وجود دارد که به دستشویی مردانه می رسد.
زیباترین نمای قلعه از جنوب شرقی قابل مشاهده است. کنار آشپزخانه انبار موادغذایی و خرماست و در جوارش یک تنور (ترون) به چشم می خورد.
در طبقه دوم برجک مشاهده می شود که زیبایی و ابهت خاصی به بنا داده است. درحیاط این طبقه ، دیوارهای تزیین شده یک متری است که برای آفتابگیری زمستانی و استراحت در شبهای تابستان بسیار مناسب است.
در هر قسمت حیاط سه محل برای دیده بانی و تیراندازی تعبیه شده که به تمام اطراف قلعه مشرف و مسلط است.
از جانب شمال، خانه های کنار قلعه و دشت و نهایتا کوه «آپاتان» دیده می شود. در شرق و غرب نیز بعد از حیاط اصلی، تمام روستا تا فاصله چند کیلومتری مشاهده می شود.
در قسمت جنوبی هم بناهایی وجود دارد و بعد از آنها «باغ دلارام» می رسیم که سرسبزترین باغ منطقه است و به زمینهای کشاورزی مردم و نهایتا کوههای کم ارتفاع صخره ای ختم می شود که رودخانه فصلی«روتک» از آن می گذرد.
«کلا» از خشت خام ساخته شده و ملاطی که در آن به کار رفته، تخم بسیار ریز و چسبنده گیاه «توتری» است که تا به حال در برابر بارانهای تابستانی شدید و زمین لرزه ها پایدار مانده است البته دیوارهای یک متری و تنه های نخلی که برای سقف استفاده شده، در استحکام بنا موثر بوده است.
برای امنیت قلعه، «تیرکش» هایی در تمام قسمت های قلعه تعبیه شده که در دیوارهای ضخیم، راه باریکی را به صورت کمانی طی می کند تا جهت تیراندازی مناسب باشد و امنیت تیرانداز نیز تا حدی تامین شود.
تعداد این تیرکش ها بسیار زیاد است و جهت آنها به طرف مکانهای حساس است. سوراخهای اطراف برجک و پنجره ها، نمونه ای از این تیرکش ها هستند.
اتاقهای زیاد دور حیاط قلعه اغلب در دو طبقه اند و برای اقوام نزدیک حاکم، پیشکاران و غلامان، انبار و اصطبل و رندان در نظر گرفته شده اند. ارتفاع دیوار بیرونی این اتاقها از بیرون قلعه حدود ۶ متر می باشد.
در جنوب شرقی قلعه ، مسجد جامع قدیم روستا قرار دارد؛ اما در جنوب غربی، مسجدملا دینار ، مسجد ملاشکرالله و گنبد حضرت حاج صاحب غوث دیده می شوند که به نوه شاعر معروف «عبدالرحمن جامی» منسوب است.
درخت سرو «سول»
درخت کهنسال و تنومند «سول» واقع در قسمت انتهایی روستای سب محله هلکوک می باشد ، از دیگر جاذبههای طبیعی و گردش گری است. این سول، سالها پیش به علت ارتفاع زیاد و بر اثر طوفان کنده شدهاست و اکنون تنهٔ قطور آن در محل وجود دارد.
گفتنی است این نوع سرو کوهی با نام علمی "juniperus"، به صورت معدود و پراکنده در خاک بلوچستان وجود دارد. شاخه های آن به صورت مارپیچ رشد میکنند و این باعث زیبایی دو چندان آن شدهاست. این نوع سرو در سرجو و ناهوگِ سراوان و همچنین در سنگان و دهپابید مشاهده شده است. جالب این که هیچیک از لحاظ تنومندی و قطر به اندازهٔ سول سب نمیرسند.
گزارش از احمد ملازهی
نظرات کاربران