فرهنگ اصیل بلوچ در حال فراموشی/ نخبگان بلوچ ستون هایی محکم برای پایداری فرهنگ بلوچستان

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی میار جل؛  به بهانه گفت‌وگو در خصوص چشم انداز و آنچه که بلوچستان در مسیر رشد و پویایی به آن نیاز دارد به  به سراغ یکی از نخبگان و تحصیل‌کردگان بلوچ در شهرستان خاش رفتیم . حسن زهنوازی هم شاعر خوبی است و هم از فعالین حوزه فرهنگ و ادبیات بلوچستان ، دانش آموخته رشته ادبیات در مقطه ارشد است و به عنوان  معلم به تربیت نسل امروز می پردازد.

سلام ، وقت به خیر، با بیان یک بیوگرافی کامل خودتون را برای ما معرفی بفرمایید .

به نام خداوند همه مهر و علم و اندیشه بنده محمد حسن شهنوازی هستم کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی و معلم چنین سالهاست به عنوان فعال رسانه‌ای و اجتماعی در حوزه بلوچستان در خدمت مردم و جامعه عزیز بلوچ هستند و دستی نیز بر قلم دارم و به عنوان شاعر و ادیب و یک دانشگاهی خدمتگزار فعالان این عرصه نیز هستم .

آقای شهنوازی به عنوان یک چهره و شخصیت آگاه به جامعه بلوچستان  دوست دارید بلوچستان ۲۰ سال آینده در حوزه های فرهنگی،اجتماعی و اقتصادی چگونه باشد؟

در ابتدا از شما عزیزان به خاطر اینکه دغدغه جامعه بلوچ و بلوچستان را دارید سپاسگزارم و در پاسخ به سوال شما باید حذف کنم که جامعه بلوچستان و مردم بلوچ و سرشار از استعداد و پتانسیل و ظرفیت های علمی و اجتماعی فراوانی هستند.

اگر بخواهیم تخصصی‌تر به این سوال پاسخ بدهم باید بگویم که خوشبختانه بلوچستان پتانسیل های بسیار زیادی را دارا می باشد . در بسیاری از شاخص ها و بلوچستان دارای نعمت های خدادادی فراوانی هستند نیاز است با تفکر و تفحص در عرصه های مختلف نسبت به ایجاد راهکار برای آبادانی بلوچ و بلوچستان اقدام کرد.

به نظر می‌رسد با توجه به ظرفیت های ارزشمندی که جامعه بلوچ و بلوچستان در حوزه های مختلف مانند گردشگری اقتصادی فرهنگی هنری و حتی کشاورزی دارد می توان چشم انداز ۲۰ سال آینده جامعه بلوچ و بلوچستان را در این مباحث و شاخص‌ها چشم‌اندازی روشن و قابل قبول ترسیم کرد و معتقد هستم که به راحتی می توان با استفاده از ظرفیت نعمات خدادادی که در بلوچستان وجود دارد ۲۰ سال آینده ۲۰ سالی درخشان و سرشار از خیر و برکت برای جامعه بلوچ باشد و بنده به عنوان یک کنشگر اجتماعی و فرهنگی و حتی ادبی دوست دارم که مردم بلوچ و جامعه بلوچ آنچه که استحقاق و شایستگی آن را دارند دست پیدا کنند و متوجه هستم همه این مسائل در سایه اعتماد و همچنین همفکری و مشورت و تبادل اندیشه بین مردم و مسئولین و معتمدان به راحتی قابل دسترس است.

یکی از مواردی که باید برای ما اهمیت می باشد و در بلوچستان مشاهده برجسته شدن آن باشیم مسئله فرهنگ غنی و چندین هزار ساله بلوچستان است که باید با ورود کنشگران و فعالان اجتماعی و تحصیل کرده این مهم باید برای جهانیان شناسانده شود.

پیشنهاد شما برای رسیدن به  این مهم چگونه است و چطور  می توان به این چشم اندازها رسید؟

همانطور که گفته شد در هرسه زمینه فرهنگی،اجتماعی و اقتصادی ما میتوانیم قطب باشیم. باتوجه به بکر بودن بسیاری از مناطق بلوچستان و زمینه های گردشگری فراوان،می توانیم به راحتی قطب گردشگری در بین کشورهای همسایه باشیم و توریست های زیادی از آسیا و اروپا رو جذب این منطقه بکنیم اگر توجه داشته باشید در حوزه های گردشگری و حتی فرهنگی هر ساله شاهده حضور و سفر گردشگران زیادی در جاده های استان از سایر نقاط دنیا هستیم و این یعنی اینکه ما در حوزه های گردشگری دارای ظرفیت و جایگاه بسیار ارزشمندی هستیم .

 از طرفی با توجه با معادن های فراوان و بهره گیری از آن می توان به رشد و شکوفایی بیشتری دست یافت ، ما باچندین کشور مرز آبی و خاکی داریم و هنوز نتوانسته ایم از پتانسیل مرزها جهت اقتصاد بهتر و کم کردن فقر در استان بهره ببریم و احساس می کنم در این مورد باید تلاش هایی صورت بگیرد . مرز نعمت فراوانی را برای ما خواهد داشت چه از نظر اقتصادی و چه از نظر فرهنگی و می توان فرهنگ غنی و چندین هزار ساله بلوچستان را از همین طریق و با جذب گردشگر به دنیا شناساند.

تمام این مسائل را که کنار هم بگذاریم و مسئله آموزش خواهیم رسید که نقش بسیار ارزشمندی در توسعه یافته و سطح کیفی جامعه و بلوچستان و خیلی از جوامع کمتر توسعه یافته در جهان را دارد و باید به مسئله آموزش نگاه جدی و ارزنده ای داشته باشید بنده اعتقاد دارم رسیدن به خیلی از درجات عالی و متعالی پیشرفت در جامعه نیاز به داشتن اندیشه و تفکرات به روز و گاه از سمت مردم را دارد و همه اینها زمان میسر خواهد بود که مردم با استفاده از تمام ظرفیت و پتانسیل خود نسبت به آگاه سازی و رشد و پیشرفت جامعه خود همت گماشته و در راستای گسترش علم و اندیشه خود از تمام تلاش و توان خود به بهترین شکل ممکن استفاده کنند و خوشبختانه مسئله مهمی که لازم است در این مقاله ذکر کنم و آن را خدمت خوانندگان پایگاه اطلاع رسانی شما اظهار دارند این است که جامعه بلوچ و بلوچستان و مردم این کشور عزیزمان دارای استعداد و علم و اندیشه و ضریب هوشی بالایی هستند و بسیاری از نخبگان و چهره های برتر علمی همچون خانم یسرا سلیمانی و خیلی از عزیزان دیگر با تکیه بر این اصل و ضریب هوشی بالا توانستند نسبت به چهره و نخبه شدن خود در سطح جهان اقدام کنند نیاز هست که با توجه به ظرفیت‌های بالایی که در مباحثه آموزشی و حتی در بلوچستان داریم بتوانیم نسبت به پیشرفت جامعه خود اقدامات لازم را انجام بدهیم.

نقش خواص و چهره‌ای  فرهنگی و اقتصادی بلوچستان برای رسیدن به این پیشرفت ها را چگونه ارزیابی می کنید؟

خواص نقش بی بدیلی در فرهنگ، توسعه و پیشرفت هر جامعه از جمله جامعه بلوچ و بلوچستان دارند و در واقع این خواص و چهره‌های فرهنگی یک جامعه هستند که می‌توانند روشنگری و بیداری و آگاهی آن جامعه را تسریع بخشید و اگر غیر از این باشد قطعاً در برخی از شاخص‌ها دچار تزلزل و مشکلات جدی و متاسفانه سخت فراوانی خواهیم شد.

به هرحال نقش فرهنگ در هر جامعه‌ای نقش پررنگ و تاثیرگذاری است و هر جامعه‌ای که به مقوله فرهنگ به صورت جدی بپردازد قطعاً آن جامه مسیر رشد و ترقی راحت‌تر و هموارتری خواهد داشت . افراد فرهنگی و تحصیلکرده و تاثیرگذار در بلوچستان نیز نقش بسزایی در آبادانی و رشد پیشرفت و جامعه بلوچ و بلوچستان دارند و می‌توانند در کنار خواص جامعه  بخش اعظمی از کاستی ها و نیازمندی های جامعه را برطرف کنند.

اعتقاد دارم که جامعه تحصیل کرده و فرهنگی باید ورود جدی به حوزه‌های مختلف اجرایی و مدیریتی در جامعه داشته باشند و با تفکر و اندیشه که قطعاً افراد تحصیلکرده دارند به راحتی می شود زمینه آبادانی و ترقی جامعه را فراهم کرد و البته نقش خاص و طوایف و قومیت‌ها در جامعه بلوچستان یک نقش پررنگ است و می‌شود در این میان از ظرفیت افراد تاثیرگذار هر طایفه و قومیتی برای آگاهی و بیدار سازی هرچه بیشتر و بهتر چهره‌های آن طایفه و مردمان طایفه اقدام کرد بالاخره می‌دانید که جامعه بلوچستان بخش اعظمی از آن همچنان بر اساس تفکرات و اندیشه‌های قومیتی و طایفه‌ای مدیریت می شودو این به نوعی می‌تواند در بسیاری از جهات نتایج مثبتی را با خود به همراه داشته باشد و نفت آن را جامعه بلوچ به زیبایی بتواند ببرد ‌.

تشخیص نیازهای فرهنگی و ضرورت و هماهنگی و همسویی نخبگان و صاحب نظران،کارشناسان و برنامه ریزان فرهنگی در شناخت این نیاز ها امری ضروری است که همواره باید مورد توجه قرار گیرد.

نقش و وظیفه مردم بلوچستان را برای رسیدن به این مهم و موفقیت چطور می‌بینید ؟

در حال حاضر  نقش مردم نقش پررنگ و قابل توجهی هست ،  امروز چرخ‌های اقتصاد هر جامعه بر اساس میزان همت و تلاش و کوشش و پشتکار مردم آن جامعه است که می چرخد و می تواند اقتصاد آن جامعه را پویا نگه بدارد و در جامعه بلوچستان نقش مردم نیز نقشی اساسی و قابل توجه است .

در مسائل آموزشی و فرهنگی و هنری حضور و تلاش و پشتکار مردم و به خصوص جوانان و تحصیلکردگان بلوچ می‌تواند زمینه بسیاری از اتفاقات خوب و مثبت را در آن جامعه فراهم کند در مباحث اقتصادی نیست همت  و ایجاد انگیزه برای مردم می‌تواند زمینه رشد اقتصادی و پویایی اقتصادی جامعه را فراهم کند و خوشبختانه با توجه به اینکه جامعه بلوچ جامعه بیدار و پخته و البته در کنار همه این مسائل جامعه و پویا است کوچکترین همت و تلاش مردم ثمره اش بزرگترین اتفاقات مثبت برای آبادانی و ترقیه جامعه بلوچ و بلوچستان است.

اعتقاد دارم که مردم باید ورود جدی تری به تنها داشته باشد و با عزمی جدی و راست نسبت به آبادانی و پویایی جامعه خود همتا اقدام ویژه داشته باشند. این مسئله می‌تواند ورود جدی مردم و تحصیل‌کردگان به فضاهای آموزشی و مراکز تبادل علم و اندیشه و مراکز آموزش عالی ،به راحتی به دست بیاید .

 به عنوان یکی از چهره های شناخته شده در جامعه بلوچستان نقش نخبگان را در رشد و بیداری جامعه بلوچ چطور ارزیابی می کنید؟

نخبگان نقش برجسته ایی در تحولات اجتماعی  دارند ، نخبگان می توانند سرنوشت جامعه رو دسخوش دگرگونی کنند.این گروه از توانایی و قدرت تاثیر گذاری ویژه ایی برخوردار هستند و جهت و آهنگ بیداری جامعه رو تحت تآثیر قرار می دهند ،بنابراین در جریان تحولات و بیداری نقش و اثر این گروه بسیار تعیین کننده است و آنچه که نیاز عه بلوچ و بلوچستان است ورود جدی نخبگان عرصه‌های اجرایی و مدیریتی است که خوشبختانه در سال‌های اخیر به واسطه اقدامات و کارهای موثر و مفیدی که دولت و نظام نسبت به تحصیل کردگان و نخبگان داشته است خوشبختانه شاهد رویکرد مثبت  و رشد چشمگیر حضور نخبگان در پست های مدیریتی و اجرایی در جامعه هستیم و این نیازمند عزم جدی تر در سایه همت و تلاش از سوی نخبگان و تحصیل کردگان است.

نخبگان باید با ورود به حوزه‌های اقتصادی و اجتماعی شرایط را برای ممکن کردن بسیاری از ناممکن های که از گذشته تاکنون در جامعه وجود داشته است فراهم کنند و به نظرم الان وقت آن است که باید با اعتماد به این قشر محترم و تحصیلکرده و تاثیرگذار یک جامعه شرایط را برای تحولی عظیم در حوزه بلوچستان فراهم کرد .

 البته این موضوع مد نظرمان باشد که جامعه بلوچ مردمان بلوچ مردمانی تلاشگر و سخت‌کوش و دارای کوشش و زحمت فراوان هستند و در سایه تبادل فکر و اندیشه بین نخبگان و تحصیلکردگان و مردم عادی زمینه بسیاری از موقعیت ها نیز فراهم خواهد شد و انتظار می رود که جامعه رو به تحول و رشد چشمگیر هدایت شود.

به عنوان یک فعال فضای مجازی ، بفرمایید که فضای مجازی و رسانه به نظر شما توانسته در  رشد و توسعه بلوچستان مفید باشد؟

فضای مجازی بر حال زبان گویای هر جامعه است که  در سال‌های اخیر با رشد چشمگیر و سرعت بالایی توانسته است که آن را تحت سلطه خود در آورد . به عنوان یک تصویر کرده دانشگاهی اعتقاد دارم که ظرفیت فضای مجازی و رسانه ای و شبکه های متعدد اجتماعی که روز به روز بر تعداد آنها دارد افزوده می شود ،  می تواند ظرفیت بالقوه و ارزشمندی برای رشد و ترقی سایر جوامع از جمله جامعه در حال توسعه و جوان و پویا بلوچستان باشد.

در سایه رسانه‌ها خیلی از اتفاقات مثبت در جامعه بلوچ و بلوچستان خوشبختانه رقم خورده  و بسیاری از ناگفته ها گفته شده است و بسیاری از موقعیت هایی که تاکنون برای معرفی پتانسیل ها و ظرفیت های قوم بلوچ فراهم نبود در سایه فضای مجازی و شبکه های متعدد اجتماعی فراهم شده است و بسیاری از چهره ها و نخبگان و حتی افراد گمنامی که دارای توانایی و استعداد های نهفته و پنهان بودند  با ورود به فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی نسبت به معرفی توانمندی‌ها و ظرفیت‌های خود اقدام کنند و اعتقاد دارم جامعه و بلوچستان هم مانند دیگر جوامع در حال رشد و توسعه جهانی توانسته است با استفاده از این ظرفیت جهش قابل توجهی را به سمت توسعه و بالندگی به دست بیاورد و خوشبختانه با توجه به اینکه روز به روز شاهد رشد و ترقی فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی در دنیا هستیم انتظار می‌رود که در آینده جهش و پیشرفت نیز سرعت بیشتری به خود بگیرد و نیاز است که با فراهم کردن شرایط درست استفاده از فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی توسط روشنفکران و تحصیلکردگان و افراد آگاه به این نعمت زمینه را برای ساختن بلوچستانی آباد فراهم کنیم.

 در نهایت باید بگویم  فضای مجازی و رسانه ها تاثیر قابل توجهی در زمینه های مختلف رشد و توسعه دارند البته اگر دقیق و درست مدیریت شوند با توجه به فضای رسانه ایی می توان فرهنگ و سطح فکری جامعه را بالا برد بالطبع رشد فرهنگ رشد اقتصاد را به دنبال خواهد داشت و با یک فضای رسانه ایی سالم می توان به آگاهی مردم افزود و موانع و دست اندازهای اقتصادی رو هموار کرد.

نظر شما درباره سایت خبری و فرهنگی هنری  میار جل چیست؟

در حال حاضر تنها چیزی که می‌توانم بگویم این است که پایگاه اطلاع رسانی خیلی خوب و مقتدری در حوزه بلوچستان با داشتن افق چشم انداز روشن با هدف توسعه و آبادانی بلوچستان فعالیت خود را آغاز نمود و با توجه به شناختی که از تیم خبری و توانمند رسانه‌ای این پایگاه دارم ان دارم که در راستای آبادانی و معرفی هرچه بهتر از ظرفیت‌های بالقوه بلوچستان در تمام شاخص ها نهایت استفاده را خواهد برد و برای این مجموعه رسانه آرزوی موفقیت و توفیق خدمت روزافزون دارم .

شیدا حسن‌زهی