ازگر الی آزگ ءِ نبشتھی اِزم +نبشتانک

بلے ھما نامداری کہ آئی ءَ چَہ ازگر الی آزگ ءِ نام ءَ رس اِیت چد ءُ پیش نہ رس اِیت ءُ آئی ءِ جُھدانی برورد ایش اِنت کہ یکیں آزگ ءِ بازیں نودربر ءُ رندگیری کنوک  وت ءَ آزگ ءِ گُلنام ءَ گوں دیم ءَ  کاراَنت بلے  اے دگرانی رنگ ءَ آ چریشی ءَ برانز ءُ زھر نہ گرایت کہ اے پنّام منی میراس انت ءُ  ایشی ءَ کسے  زُرت نہ کنت  البتہ من اے بارو ءَ واجہ آزگ ءَ نیگبھتے مار آں کہ آئی ءِ پنّام،  پَہ پندل سازی ءَ کارمرزگ نَہ بیتگ ءُ اُمیت کش آں کہ دیمتر ءَ ھم نہ  بیت۔

”پور“ ،” واھگانی پُرس “، ”جنینانی جان سلامتی ءِ کتاب “، ”سما پجاری “، ”نظریاتی گُنگدام“۔ انچیں لبزانکی جُھد اَنت کہ واجہ آزگ ءِ نَد ءَ لبزانک ءِ یک تھرے ءَ گوں بندوک نہ کن اَنت  ۔ شائری بہ بیت ، آزمانکاری بہ بیت ، رجانکاری بہ بیت  ھرسئینانی تہ ءَ آ وتی ند ءَ گوں زرنگی ءَ کار بندایت ۔ جنینانی جان سلامتی ءُ انسانی نپسیات ءَ گوں ھمگرنچیں کتابانی رجانکاری  وت اے گپ ءِ پدراھی ءَ کن اَنت  کہ رجانکار ءِ دیدانک ،  تھنا گوں (ٹریڈیشنل) لبزانک ءَ بندوک نہ اِنت بلکیں آ (میڈیکل سائنس) ءَ گوں ھمگرنچیں سرھالاں ھم دلگوش دیوک اِنت  ءُ بلوچی نبشتھی لبزانک ءِ اے ھورکیں پھنات ءِ پُر کنگ ءِ  رند ءَ اِنت ۔

 انوگیں زمانگ ءَ لھتے کہ اے سرھالاں گچین کن اَنت،  رجانکاں اوں وتی  ساچشت ءِ نام دَینت ، رد ءُ بندی کاراں  ھم وتی ساچشت ءِ نام دَینت بلے ازگر الی آزگ ھما دور ءِ انسانے کہ آھاں دگرانی کار وتی نام ءَ لچینگ ءِ ھیل گون نہ بیتگ۔ پمشکا کاراِش ستر کمتر چاپ ءُ شنگ بوتگ اَنت بلے ھمے کار  ھم پہ آھاں جتائیں جاہ ءُ بُرزیں بستار ے دیگ ءَ بس اِنت۔ 

چوکہ انوگیں زمانگ ءَ چاگردی رسانکدارں بلوچستان ءِ  ھرسئیں ملکانی ندکار ءُ شائر ءُ ازمکار یکجاہ کُتگ انت،  پیش ءَ اے کار انچو ارزان نہ بیتگ ۔ یک نیمگے ءِ شائر ءُ ندکاراں اے اوں  مالوم نہ بیتگ کہ دومی نیمگ ءِ ندکار کے کے انت ءُ آھاں چے نبشتہ کُتگ ۔ چوشیں وھد ءُ زمان ءَ یک شائر ءُ ساچشتکارے ، وتی جند ءِ ساچشتانی دیم ءَ آرگ ءِ جاہ ءَ روبرکتی بلوچستان ءِ شائراں شوھاز بہ کنت ، آھانی زندءُ ازم  ءُ ساچشت ءِ دیم ءَ آرگ ءُ کتابی دروشم ءَ رد ءُ بند دیگ ،ارزانیں کارے نہ انت ۔ 
 چَہ آزات جمالدینی اکیڈمی ءِ نیمگ ءَ  2001 ءَ چاپ بوتگیں کتاب”   پور“ ءِ وانگ ءَ  سما کپ ایت کہ آزگ ءَ وت ءَ یک کر کُتگ ءُ وتی کتاب ءَ روبرکتی  بلوچستان ءِ شائراں  جاہ داتگ  ۔ آزگ ءِ جُھدانی سوبمندی ایش انت کہ وھدے اشرپ سربازی ءِ سر ءَ سَندی پولکاری ئیگی منی یک ھمکلاسی یے پٹ پول ءَ بنا کنت ، آئی ءِ گور ءَ بید ءِ آزگ ءِ  کتاب پور ءِ دگہ یک ھم انچیں کتابے  نہ بیت کہ آ وتی پولکاری ءِ کاراں بنگیج کُت بہ کنت.

”واھگانی پُرس “۔ آزگ ءِ اولی ءُ  چوکہ منی سرپدی انت ،تنیگا گُڈی شئیرانی دپتر انت کہ  سال 2009 ءَ چَہ اباس الی زیمی اکیڈمی  ءِ نیمگ ءَ چاپ ءُ شنگ بیتگ ۔ اے کتاب ءَ آزگ ءِ بنداتی دور ءِ دستونک ءُ لچہ ھوار اَنت  ۔ دستونک ءِ شائرانی مستریں شری ایش انت کہ آ سنگ ءُ پارسنگ ءِ ھیالداری ءَ چَہ اے دگراں گیشتر کن اَنت ءُ ھمے چیز مارا آزگ ءِ شائری ءَ گندگ کئیت۔ آزگ ءَ دراجیں بھرانی تہ ءَ کمتر ءُ کسان ءُ میانی بھرانی تہ ءَ گیشتر تجربت کُتگ، گوش ئے اِے آئی ءِ تب ءَ گیشتر کپتگ اَنت ۔ چوشکہ اے بنداں بہ چارات :  مھر ءِ ساچانے ات /درد ءِ درمانے اَت/آ کہ پورا نہ بوت /زِرد ءِ ارمانے اَت/کُشت انسانے ءَ /آ کہ انسانے اَت  
*درد اِنت ھزار ، اوپار کش/کیت انت بھار،  اوپار کش/تھنا جھان ءَ تو نہ ئے/زند ءَ شِزار ، اوپار کش/مرک ءَ تئی بے گواہ نہ بنت /کشت ءُ کشار،  اوپار کش/ ھرکار گوں زھم ءَ نہ بیت/ملّیں مزار ، اوپار کش 
*چونیں چونیں واب دیستگ دیدگاں/واھگ ءِ دریاب دیستگ دیدگاں/بے وسانی بے وسی ءِ بُنپداں/تچکیں راھاں تاب دیستگ دیدگاں 
**بے مھری ءِ آس ءَ سُچگ/سک انت شپ ءِ پاس ءَ سُچگ/زند ءِ نہ وشّیں راھسراں/باندات ءِ وسواس ءَ سُچگ/
ھمک شائر ءِ  وتی تب ءُ میل ءُ زانت ءُ زانشت اِنت کہ آ وتی مارشت ءُ ھیالانی درانگازی ءَ سادھیں زبان کارمرز کنت یا پیچیدھین ءَ ھیال ءَ تچک ءَ بیان کنت  اگاں ناں گوں چھر ءُ شبیناں سمبھین ایت   ، مارشت ءِ چولاں گوں جھلانکی ءَ ایر کپ ایت یا  نگاہ ءِ تہ ءَ ھرچے جاہ کنت ھمایاں دست گپت ۔ آئی ءِ بُنگپانی کِشک چَہ جند ءَ بنگیج بیت ءُ جند ءَ سرجم بیت،  اگاں ناں زمین ءُ آزمان ءِ میان ءَ ھرچے کیت آ شئیر ءِ  کالب ءَ جاہ کپ اَنت  ۔ 
وھدے واجہ ازگر الی آزگ ءِ ”واھگانی پُرس“ ءِ شائری ءَ تپاس ایں ھمے گندایں کہ آئی ءَ  سادھیں زبان گوں تچکیں بیان ءَ پربندگ دوست بیت ، بُنگپ ھم چَہ جند ءَ بنگیج بنت ءُ جند ءَ سرجم بنت ، تُری آ دوستدار ءِ کسہ بہ بیت یا  وتی راج ءُ راجمان ءِ سرگوست  ، مُلک ءُ ڈیھ بہ بیت یا  لوگ ءُ لوگمان ۔  مھرءُ بے مھری بہ بیت ، دوستی ءُ نادوستی بہ بیت ، وشیءُ آسودگی بہ بیت،  اگاں ناں گم ءُ اندوھانی چیھال ءُ اپّار بہ بنت ۔  آئی ءِ زبان ءُ بیان ءِ سادگی ءُ تچکی آئی ءِ شئیرانی ھمراہ اِنت۔ پہ درور :  
تو نہ یتک ئے ، پدءَ بھار نہ یتک/گم جتیں اے دل ءَ کرار نہ یتک/امرے گوستگ کہ ما وداریگ ایں/شادمانی پہ مئی دوار نہ یتک 
*دل گنوک انت کہ زور ءِ باھوٹ انت/ھاتر ءَ رُژن ءِ کُور ءِ باھوٹ انت/مُرتگیں بازیں زندگ اِنت مرچی/زندگیں راجوں گور ءِ باھوٹ انت *بل وپایانی گپ ءُ تران ءَ بِل/مھر ءُ بے مھری ءِ گُمان ءَ بل/پیسر ءَ بیا زمین ءَ پلگارایں/وھد ءِ نادان آسمان ءَ بل/کئی پداں پدگران ئے رُنگراھاں؟/کْوھنیں میر ءُ نواب ءُ ھان ءَ بل* 
 واجہ آزگ ءِ شائری ءَ تشبیہ ءُ استئارہ یا چھر ءُ شبین  ءِ کارمرزی  نیست بلے تلمھیاتانی کارمرزی مھمکیں رنگے ءَ گون انت  چوشکہ دودا ءُ بالاچ ءُ ، ھانی ، شیھ مُرید ءُ چاکر ،  زلیکا ءُ ایسوپ، ازّت ءُ مھرک   ءُ دگہ بازیں کارستانی بُندپتری کسہ جوانیں رنگے ءَ آزگ ءَ پربستگ  اَنت ۔  پہ درور اے شئیراں بہ چاراِت: 
چُشکہ ھانی ، تو بہ بئے ، من شیھ مُرید/چاکرے مئے زات ءُ زُریات ءَ مہ بات/ یوسپے پیدا بہ بیت ڈیھاں بلے/کینگی براتانی کورچات ءَ مہ بات/بید ء مھرُک،  ازت ءِ ، پیردان سُچات/مرگ بر ھکیں،  چُشیں،  ساھت ءَ مہ بات/ 
*مُرت دودا ءُ وار بوت بالاچ 
پہ میارجلّی ءِ  شگانے ءَ*
چو شیھ ءَ بہ روت دشتار اگاں 
آ کول ءُ زبان ءَ آسے کپات*
تو زلیکا ءُ من نیاں  ایسوپ/سرنہ بئیں جاھے بل گوں بھتام ءَ
٭٭٭٭٭
تلمیھاتانی مھکمیں  کارمرزی آزگ ءِ لچھانی تہ ءَ ھم گندگ ءَ کئیت ۔ چوشکہ اے بنداں بہ چار ات :تو کہ گوش ئے من چاکر آں/گوھرام ءِ مَٹ ءُ درور آں/چو ھمّل ءَ بے درور آں/دودا میار جل ءِ براں/بیرگیریں بالاچ ءَ زراں/بیبگر ءِ ھژم ءِ انگراں/اپسوز تئی نیزگاری ءَ/ بے واری ءُ بے گاری ءَ/ زیردستی ءُ چمداری ءَ/ 
وت ماں وتی آزاری ءَ* 
آزگ ءِ شائری ءَ تلمیھاتانی رنگ ءَ بلوچی گالریچ ءُ  بتلانی کارمرزی ھم  دست کپ ایت ۔ چوشکہ :مرچی ھم دِیر ءَ وپا پش کپتگ اَت/آپ تو ھمگرنچ گوں تاسے کُتیں 
٭٭٭٭٭٭لاپ ءِ دوزہ ءِ ھاتر ءَ بوتگ بھا /منبر ءُ مھراب دیستگ دیدگاں 
 ٭٭٭٭٭٭٭اے دگہ نوکیں کمالے ھمبلاں /نام کَشتگ ، مُردگانی ساھگ ءَ/پردگی بے پردگ انت ، پردگ بلے/پردگ انت بے پردگانی ساھگ ءَ 
(37)*
آزگ ءِ رجانک کُتگیں آزمانک”   راجدپتر ءِ کپُن‘‘    کہ  ماھتاک سنج ءَچاپ بوتگ۔ اے آزمانک یک شیدی مردے ءِ ائید جاہ ءَ ائید ءِ نماز ءِ وانگ ءَ  نمازیانی اولی سرپ ءَ گون بیگ  ءِ واھگ ءِ درگت ءَ اِنت کہ آ اِے دگہ نمازیاں تیلانک دیگ ءَ بیت اِنت کہ  مردم تھنا پہ آئی ءِ رنگ ءُ زات ءِ سوب ءَ چَہ آئی ءَ  نپرت کن انت  ءُ ایر جن اَنت  ءُ (ایجنٹے )پیش دارانت ءُ سپاھیانی دست ءَ دَینت ۔ اے یک ھاسیں نپسیاتے ءِ پدراھی ءَ کنت کہ جاھے نہ جاھے واجہ آزگ ءِ اے آزمانک پہ رجانک ءَ گچین کنگ ءِ پُشدر ءَ آئی ءِ جند ءِ مارشت ءُ جیڑگ اِنت کہ بلوچ چاگرد ءَ ھم  زات ءُ زریات ءِ بنیاد ءَ مردمانی ایر جنگ ءُ کم مارشتی ودی کنگ  نادراھی ھست ۔ 
  ماں اردو زبان ءَ رپیک جاپر ءِ نپسیات ءِ کتاب ،ازگر الی آزگ ءَ ” سماپجّاری“ ءِ نام ءَ رجانک کُتگ ءُ بلوچی اکیڈمی ءَ  سال 2013 ءَ چاپ کُتگ ۔ چوشکہ اے کتاب ماں اردو ءَ نپسیات ءِ زانش ءِ شرتریں ءُ مستندے کتابے زانگ بیت ءُ اے انگریزی یا رودراتکی زبانانی رجانک ءِ جاہ ءَ پاکستانی چاگرد ءِ نپسیات دیم ءَ ایر کنگ نبشتہ کنگ بیتگ  پمیشکا ما گوشت کن ایں کہ ایشی ءِ تہ ءَ نہ تھنا نپسیات ءِ نوکیں یا جدید پولکاری ھوار اِنت بلکیں اے (انٹر)ءَ بہ گرتاں (پوسٹ گریجویشن ءِ سَندی کورسانی نساب)،ءَ گوں ھم دپ انت ۔ھما داب ءَ اردو ءَ ایشی ءِ زبان سادہ ءُ تیکینکی گالبند اردو ءِ تب ءِ ھساب ءَ ٹھینگ بیتگ اَنت واجہ آزگ ءَ ماں بلوچی رجانک ءَ ھم اے چیز ءِ ھیالداری کُتگ  ءُ اردو ءُانگریزی گالبند بلوچی ءِ تب ءَ گوں نزیکیں  جوڑ کُتگ انت  کہ اے کتاب ءَ واناک کنت۔آزگ ءِ دگہ کتاب من ءَ دست نہ کپتگ انت پمشکا  من وتی نبشتانک  چمد ءَ کُٹیناں ۔ ایش ات انت واجہ ازگر الی آزگ ءِ  نبشتھی ازم ءِ سرءَ گونڈیں دیدانکے ۔گوں دلگوشی ءَ گوش دارگ ءِ منتواراں ۔
3 1 پروری 2022