یادداشت سارا خوشخو فعال اجتماعی و سیاسی بلوچ/ جایگاه زبان مادری در آموزش، توسعه جامعه و منافع ملی

سارا خوشخو، فعال اجتماعی و سیاسی بلوچ طی یادداشتی برای میار جل نوشت: آنجایی که زبان نه تنها وسیله ی ارتباط در جوامع انسانی است بلکه وسیله انتقال احساسات ،اندیشها و تفکرات  در جامعه نیز  است پرداختن به موضوع زبان بسیار حائز اهمیت است. به ویژه زمانی که زبان کارافزار مهم آموختن و آموختن مهمترین و اساسی ترین عامل  تربیت و پرورش نیروی انسانی است که همانا اساس توسعه جوامع را تشکیل میدهند توجه به  زبان آموزشی کودک  بسیار مهم است.

از دیدگاه یونسکو" بیسواد کسی است که نتواند به زبان مادریش صحبت کند ،بخواند و بنویسد". از این رو کودکانی که به زبانی غیر از زبان مادریشان فرایند آموزش و پرورش را آغاز می نمایند نه تنها  با مشکلات زیادی ازجمله  افت تحصیلی ، کاهش اعتماد به نفس ،عزت نفس  و احسار حقارت در پی شکست های پی در پی در مدرسه  روبه رو می شوند  بلکه بیشترشان در همان سالهای ابتدایی به دلیل ناتوانی در کسب موفقیت در فرایند تحصیلی ضعیف و ناکارآمد شده ،  خودبه خود از گردونه  آموزش و پرورش و در پی آن فرایند توسعه و مشارکت در سازندگی جامعه شان  خارج می شوند.وبخش عظیمی از شهروندان اقوام نیز که به روشهای متفاوت فرایند آموزش و پرورش را طی می کنند  نیز به دلیل قادر نبودن خواندن و نوشتن به زبان مادری  بر اساس  دیدگاه یونسکو بیسواد هستند حتی اگر دارای مدارج عالی دانشگاهی باشند.  

از سوی دیگر در کشوری مثل ایران که از اقوام متفاوتی تشکیل شده است  اصول زیادی از جمله اصل 15 و 19 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران برای احترام به اقوام ، فرهنگ ها و ارزشهایشان امکان حفظ هویت و تداوم فرهنگی برای گروههای قومی را فراهم آورده نشان دهنده  نگاه برابر نظام حاکمیت  به اقوام ایرانی و عدالت اجتماعی  در ایران است.به عبارت بهتر بر اساس این اصل" استفاده ‏از زبانهای‏ محلی‏ و قومی‏ در مطبوعات‏ و رسانه‏ های‏ گروهی‏ و تدریس‏ ادبیات‏ آنها در مدارس‏، در کنار زبان‏ فارسی‏ آزاد است".

و  اما سوال اینجاست : چرا وقتی که قانون اساسی ایران ، راهی  مهم و عملیاتی برای عدالت آموزشی و اجتماعی و هبستگی ملی پیش روی سیاست گذاران و تصمیم سازان آموزش و پرورش به ویژه کمیسیون آموزش مجلس  گذاشته است،  از این ظرفیت بسیار بزرگ  برای آموزش زبان و  ادبیات  اقوام ایرانی از بدو ورود به مدرسه استفاده نمی شود. کافیست  سیاست گزاران کلان کشوری  و دست اندرکاران آموزشی  نگاهی به  یافته های پژوهشهای دانشمندان و پژوهشگران حوزه روانشناسی تربیتی  ، زبانشناسی و آموزش دو زبانی  و تجربه کشورهای  چند زبانه  بیندازند تا ببینند که آموزش مواد درسی به زبان مادری و استفاده ازآن برای  درک مفاهیم آموزشی نه تنها به زبان رسمی آموزش آسیبی نمی زند بلکه باعث توسعه و تعامل زبان رسمی با زبانهای مادری می شود. ناگفته نماند تدریس به زبان مادری و آموزش چند زبانی  علاوه بر اینکه باعث ایجاد احساس   احترام به زبان مادری و فرهنگ ، افزایش عزت نفس ،خلاقیت و اعتماد به نفس کودک می شود بلکه یکی از مهمترین سازو کارهای ایجاد دلبستگی به نظام حاکمیت و نیز  همبستگی ،  وحدت ملی  ، امنیت و قدرت ملی در راستای  تامین منافع ملی در جوامعی است که ملت سازی آن برپایه قومیت شکل گرفته است.

در پایان با استناد به این جمله ی زیبای ویتگنشتاین فیلسوف جهان معاصرکه می گوید" زبان من جهان من است، جهان من زبان من "،پیشنهاد می شود برای داشتند نیروی انسانی توسعه یافته که اساس توسعه جامعه هستند  با آموزش چند زبانی بر پایه زبان مادری درهای دانش جهان را به روی کودکانمان بگشایید و جهانشان را هرچقدر می توانیم بزرگتر کنیم.