شعر بلوچستان خاستگاه فرهنگ و تمدن آن است/ مولانا روانبد و قادربخش آبسالان از تاثیرگذارترین شاعران

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی میار جل ، فاروق دامنی  از شاعران خوش فکر و فعال در عرصه شعر و ادبیات است، ارشد روانشناسی را دانشگاه گرفته است و علاوه بر تدریس در دانشگاه، از فعالین به نام در عرصه شعر و ادبیات است که در اکثر برنامه‌ها و مراسم‌های ادبی حضوری ثابت دارد؛ اشعار آیینی او در مدح کشور و وطن دوستی و قوم بلوچ زبانزد خاص و عام است، از آن دست از شاعرانی است که تحسین وزیر محترم ارشاد را در سفر به ایرانشهر برانگیخت. گفتگوی پایگاه میارجل را با فاروق دامنی میخوانیم .

ضمن سلام و وقت به خیر ، خود را معرفی و بفرمائید که چند سال است در عرصه شعر و ادبیات فعالیت دارید؟

بنام خالق زیبایی ها عرض سلام متقابل دارم خدمت حضرتعالی و مخاطبین خوب تان  ، فاروق دامنی هستم کارشناس ارشد روانشناسی عمومی ،معلم آموزش و پرورش و مدرس دانشگاه حدودا سه، چهار سال است که بصورت جدی وارد دنیای شعر و نویسندگی شده ام.

از سوابق ادبی خود برای خوانندگان ما بیان کنید و بفرمائید نقش شعر در و ادبیات در عصر کنونی چه است ؟

 با توجه به فعالیت سه چهار ساله و مشغله های زندگی نتوانسته ام فعالیت هایم را آنطور که باید پیش ببرم ادامه بدهم اما تا جایی که توانسته ام سعی کرده ام در همایش های مختلف شرکت کنم البته در اولین جشنواره رقابتی که شرکت کردم تابستان 97 در جشنواره شعر طنز وشکند کنارک بود درآن جشنواره بنابه تصمیم هیات محترم داوران در بخش شعر فارسی هیچ کسی حائز رتبه ی اول نشد اما بنده توانستم مقام دوم شعر طنز فارسی را کسب کنم. از همایش های دیگر میتوانم به همایش خورشید ولایت اشاره کنم که هر ساله بمناسبت تبعید مقام معظم رهبری برگزار میشود که افتخار و سابقه ی دو دوره حضور و شعر خوانی و یک دوره خوانش شعرم توسط گروه دانش آموزی را دارم. در حال حاضر یک کتاب علمی چاپ و یک کتاب شعر چاپ شده  دارم.

بنظر بنده شعر شیرین ترین و بهترین کلام است که می تواند در دل مخاطب اثر داشته باشد و در هیچ جامعه و عصری نمی توان نقش آن را نادیده گرفت و قطعا در جامعه ما با وجود تفاوت های زبانی ، قومی، مذهبی و اجتماعی آن می تواند در معرفی و تبادل فرهنگ و آگاهی از  این تفاوت نقشی ارزنده در جهت رشد وحدت ملی و انسجام دینی ایفا کند

بفرمائید که به عنوان یک شاعر اوضاع فرهنگی و ادبی شهر خود را چطور ارزیابی می‌کنید؟

 قطعا در جامعه کنونی و با رشد تکنولوژی اوضاع فرهنگی تمام جوامع دستخوش تاثیرات مستقیم و غیر مستقیم ، مثبت و منفی بوده و خواهد بود و البته شهر ما هم از این قاعده مستثنی نبوده و نیست ، اما شرایط آن را خوب ارزیابی میکنم الحمدلله در زمینه شعر و ادبیات هم شاعران خوبی چه از نسل جدید و نوجوان و چه پیشکسوتان در زبان های بلوچی و فارسی داریم  ، همچنین نویسندگان خوبی که قطعا معرف فرهنگ و ادب خواهند بود. 

بیشتر در چه قالب هایی شعر سروده اید و چنانچه الگویی در این زمینه دارید به ما معرفی کنید.

 سعی خودم نوشتن بر قالب های مختلف بوده است اما بیشتر مثنوی و غزل و گاها دوبیتی و رباعی که البته شعر نو را هم کم و بیش دنبال میکنم ، حقیقتا در دنیای شعر الگوی مشخص و واحدی داشتن با وجود این همه شاعر بسیار سخت است ، اما شعر مولانا عبدالله روانبد را خیلی می پسندم و قطعا از ایشان بی تاثیر نبودم ، همچنین علامه اقبال لاهوری که یکی از بی نظیرترین ها در شعر است و همواره از اشعار ایشان می خوانم و ارتباط خوبی نیز با آن برقرار می کنم .

نقش شعر و شاعران در رشد و بیداری جامعه چیست و چگونه می توان این نقش را پررنگ تر کرد؟

 در بالا هم عرض کردم زبان شعر زبانی شیرین و جذاب است و در قولی معروف شاعران را وارث انبیا و پیامبران ثانی می دانند بنظرم اگر یک شاعر رسالت اصلی خود را بداند قطعا می تواند در هر شکل و شخصیتی ظاهر شود

یعنی می تواند یک معلم ، یک منتقد، یک صاحب نظر ، حتی یک متفکر و دانشمند در حوزه های دینی ، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی باشد،  در حالی که اگر بصورت رسمی شغل و یا حیطه ی فعالیت او چیز دیگری باشد. 

وضعیت شعر و ادبیات را در بلوچستان چگونه می‌بینید؟

 اینجا با دو مساله روبرو هستیم ، اول سرودن شعر که الحمدلله بنده اوضاع را مساعد میبینم چون هم استعداد آن وجود دارد و هم علاقمندی را در شاعران میبینم که البته حاصل آن هم وجود شاعرانی شهیر در بلوچستان است که اگر بخواهم به چند مورد اشاره کنم مولانا روانبد ، قادربخش آبسالان  و از شاعران در قید حیات ملا محمد روانبد در پیشین و جوانی سرشناس چون محمد یاسین جلالزهی نیا شاعر نامدار بلوچ در سطح ملی را می توان نام برد

  به نظر شما کدام شاعر بومی و بلوچ توانسته است در گسترش فرهنگ ادبی در بلوچستان  تاثیر گذار باشد؟

 بنظرم آسمان شعر و ادب بلوچستان ستارگان و شاعران تاثیرگذار زیادی را به خود دیده است که هر کدام به سهم خود در آن نقشی بی بدیل داشته و دارند که بنظرم اگر بخواهم یک نفر را اسم ببرم کاری بسیار سخت است اما شاید مهم ترین آنها به نظر حقیر سید ظهور شاه هاشمی و سعدی بلوچستان مولانا عبدالله روانبد هستند.

نقش انجمن های  ادبی و موسسات در رشد جامعه در بلوچستان چیست و به نظر شما چکار باید کرد که شاعر بتواند جایگاه حقیقی خود را پیدا کند و تاثیر گذار باشد؟

من معتقدم اگر شعر بر آمده از دل و درونی آگاه و همراه با اندیشه و تفکر  باشد هیچ چیزی مثل خود شعر نمی تواند جایگاه اصلی شعر و شاعران را در جامعه تعیین کند

هرچند توجه متولیان و مسؤلان با برگزاری همایش ها و تشکیل کارگروهای تخصصی و انجمن های ادبی می تواند در زمینه کشف و تربیت استعداد ها بسیار تاثیر گذار باشد. 

فکر می‌کنید شاعران بلوچستان توانسته اند در سطح کشوری و ملی جایگاه خود را به دست بیاورند؟توضیح دهید

 اگر در بحث استعداد و ذوق شعری باشد بنده بر این معتقدم که شاعران استان و مخصوصا منطقه بلوچستان نه آنکه چیزی کم ندارند بلکه در مواردی از برخی مناطق حتی بهتر بوده اند  ، اما در بحث معرفی و اینکه در سطح ملی بدرخشند قطعا آنگونه که باید نتوانسته ایم جایگاه واقعی خود را داشته باشیم چرا که با وجود این سطح از استعداد ها قطعا جایگاه شعری ما بیش از آنچه هست باید باشد که امیدوارم روزی به این مهم دست پیدا کنیم 

آقای دامنی آیا معنی کلمه میارجل رو می‌دانید؟ توضیح دهید

در ابتدا از شما عزیزان به خاطر نوع نگاهتان به این مهم و سنت حسنه مردم بلوچ تشکر می مکنم و انتخاب این نام برای این رسانه بهترین اقدام است و می دانم که این یک اتفاق میمون و مبارک است ، بله میارجل یک کلمه مرکب بلوچی است از دو بخش میار یعنی پناه و جل یعنی پذیرش و پذیر  که بنظرم اگر بخواهیم اصل مفهوم آن را بخوبی درک کنیم یا باید بلوچ باشیم و یا اینکه از فرهنگ بلوچ و بلوچستان درکی عمیق داشته باشیم  ، این را از این بابت عرض میکنم که میارجل از آن دسته کلماتی است که اگر بخواهیم معادل دقیق آن و کلمه ای که تمام معنای آن را برساند را معرفی کنیم قطعا در هیچ جا پیدا نخواهد شد و شاید بدلیل ویژگی های خاص زبانی و فرهنگی قوم بلوچ باشد.

اما این کلمه مرکب از دو بخش

میار: یعنی پناه یا پناه جو

جل : یعنی پذیر 

 است  شاید بتوان ( پناه دهنده) و پناهنده پذیر و مشخصا پناه دادن  به افراد مظلوم را نزدیک ترین کلمه معادل آن معرفی کرد چرا که از خصایص معروف قوم بلوچ ظلم ستیزی و پشتیبانی از مظلوم است.

 چنانچه حرف نگفته ای در ذهن مانده است بیان کنید

در پایان ضمن تشکر از شما و حوصله مخاطبانتان برای ایران و ایرانی بهترین ها را آرزو میکنم و میخواهم از داوران و مسؤلان جلسات شعر که هرساله در محضر رهبر معظم انقلاب برگزار می شود خواهشمندم تا توجه و سهم ویژه ای به استان سیستان و بلوچستان خصوصا شاعران بلوچ ( چه فارسی گو و چه بلوچ زبان) داشته باشند چرا که قطعا این مورد خود می تواند تاثیر فراوانی در ایجاد انگیزه و رشد استعداد های شعری بلوچستان خصوصا در نسل جوان داشته باشد.

شیدا حسن زهی