نگاهی به اعتقادات و باورهای مردم بخش بم پشت شهرستان سراوان

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی میارجل؛ در گذشته ، یکی از مهم ترین بخش های فرهنگ قوم بلوچ را باورها و اعتقادات آن ها تشکیل می دهد که حاصل جهان بینی آن ها از رفتارهای اجتماعی، اقتصادی، دینی و... است. در گذشته بیش از نسل امروزی، اعتقادات و خرافات عامیانه دارند به خصوص آن هایی که با نژادهای گوناگون اصطکاک پیدا کرده و در نتیجه ی این تماس ، آیین و خرافات تازه تری تراوش نموده که همچنان باقی است.

از این رو تحقیق درباره ی اعتقادات عامیانه نه تنها از لحاظ علمی و روان شناسی قابل توجه است، بلکه برخی از نکات تاریک فلسفی و تاریخی را برایمان روشن خواهد کرد. پس از تحقیق و مقایسه این خرافات با سایر ملل می توانیم مبدأ آداب و ر سوم، ادیان، افسانه ها و اعتقادات مختلف پی ببریم؛ زیرا، همین قبیل افکار است که همه مذاهب را پرورانیده، ایجاد نموده و از آن ها نگه داری می کند. همین خرافات است که آدمیزاد را در دوره های گوناگون تاریخی قدم به قدم راهنمایی کرده، تعصب ها ، فداکاری ها، امیدها و ترس ها را در بشر تولید نموده است و بزرگ ترین و قدیمی ترین دلداری دهنده آدمیزاد به شمار می آید و هنوز هم در نزد مردمان متمدن و غیر متمدن در اغلب مسائل زندگی دخالت تام دارد؛ زیرا، بشر از همه چیز می تواند چشم پوشی کند، مگر از خرافات و اعتقادات خویش.

 اعتقاد به دعا و تعویذ

اگر فردی در یک خانواده بیمار شود، یکی از اعضای خانواده برای گرفتن تعویذ به نزد ملا یا مولوی محل می رود و شرح حال بیمار را بیان می کند. ملا یا مولوی دعایی را که اغلب از سوره های قرآن مجید است، روی یک تکه کاغذ می نویسد و این دعا را به او می دهد و طریقه استفاده از دعا را به او گوشزد می کند. زمانی که بیمار از شدت بیماری در بستر خوابیده، ملا یا مولوی به بالین مریض می آید و بر بالینش دعا می خو اند و به اصطلاح بلوچی او را «دَم» می کند؛ یعنی، بعد از خواندن دعا به طرف بیمار فوت می کند تا مریض بهبودی خود را به دست آورد.

در حال حاضر، اغلب مردم منطقه اعتقاد به تعویذ دارند و برای درمان بیماری ها و رفع گرفتاری ها به دعا و تعویذ متوسل می شوند.

اعتقاد به طبیبان محلی برای درمان بیماری ها

بیشتر مردم منطقه با توجه به هزینه های بالای پزشکی در جامعه و اعتقادی که به طبیب محلی دارند، کمتر به پزشک مراجعه نموده و کمتر به مصرف داروها اقدام می کنند . بیماری خود را با دستور و تجویز طبیبان بومی با تجربه از داروهای گیاهی و بر اساس عقاید خود و اعتقادی که به طبیبان دارند، معالجه می کنند.

اعتقاد مردم به جنّ

مردم به جن اعتقاد زیادی دارند و همیشه از آسیب آن نگرانند و معتقدند که جن دارای زن و بچه و تشکیلات اجتماعی است و جن خود را به شکل حیواناتی مثل: گاو، گوسفند، آهو، مرغ و یا دیگر حیوانات ظاهر می سازد. این اعتقاد به جن از مسایل مذهبی و دینی آنان سرچشمه می گیرد.
اینکه موجودی دارای درک و شعور به نام جن در این عالم وجود دارد، در نزد مسلمانان حقیقتی انکار ناپذیر است؛ زیرا، که کلام الهی مملو از آیات و روایاتی است که وجود آنها را تأیید می کند.

 اعتقاد به نظر (چشم زخم)

انسان دارای نیروهای ناشناخته ای است که علم حاضر تا به امروز نتوانسته برای برخی از این نیروها توجیهی قابل قبول ارائه دهد. یکی از این نیروها «چشم زخم» است. قال رسول الله (ص) : العین حقٌ (صحیح بخاری).
قال رسول الله استعیذ بالله من العین فانّ العین ؟؟؟. (ابن ماجه) از چشم زخم به خدا پناه برید زیرا که چشم زخم حق است. مردم بلوچ اعتقاد زیادی به چشم زخم یا «نظر کردن» دارند و برای مصون ماندن از چشم زخم ها، برای خود و به ویژه برای کودکان از ملا یا مولوی دعا یا «نظر بند» می گیرند و به گردن یا بازوی خود و کودکانشان می بندند. لازم به ذکر است که مادر خانواده برای مصون ماندن فرزندش از چشم زخم روزی دو بار اسپند دم کرده توسط ملا یا مولوی در خانه و در اطراف کودک می چرخانند و دود می کنند.
چشم زخم حتی برای حیوانات و احشام هم صدق می کند. به گونه ای که اگر کسی گاو یا گوسفند و شتر فربه ای داشته باشد، از چشم زخم دیگران در هراس است.

نمونه ایی از باورها وعقاید مردم بخش بم پشت

1- اگر تکه نانی بر روی زمین افتاده باشد، آن را برداشته، می بوسند، و یا در گوشه ای که محل عبور و مرور نباشد، قرار می دهند.
2- ایستاده شانه زدن موی سر باعث ریزش آن می شود.
3- اگر زنی در زمان وضع حمل مبیرد، به بهشت می رود.
4- اگر روباهی در هنگام غروب و یا بامداد زوزه بکشد، اتفاق بدی رخ می دهد.
5- خواب هنگام غروب را درست نمی دانند و می گویند جن زده می شود.
6- اگر بچه ای آتش بازی کند، دچار شب ادراری می شود.
7- در شب نباید خانه را جارو زد زیرا رزق و روزی از خانه می رود.
8- اگر کف دست راست کسی بخارد، گویند برایش پول می رسد.
9- اگر پلک چشم انسان شروع به پریدن کند خبر از حادث ی ناگواری می دهد و برای دفع آن پر کاهی بر روی پلک می گذارند.
10- بچه را نباید با جارو زد؛ گویند که دزد می شود.
11- وجود تار عنکبوت در خانه باعث فقر و تنگدستی می شود.
12- در هنگام ماه گرفتگی یا خورشید گرفتگی زن باردار نباید به شکم خود دست بزند؛ زیرا به هر جایی که دست بزند، نشانه ای بر بدن بچه پدیدار می شود.
13-اگر کفش های فردی به طور غیر عمدی بر روی هم قرار بگیرند، معتقدند که فرد به سفر می رود.
14- اگر غذا در گلوی کسی گیر کند، معتقدند که یکی از عزیزانش گرسنه است.
15- اگر دهانه کفش کسی به طرفت بود، یعنی اینکه زبان کسی بر سرت دراز می شود.
16- اگر کسی بی موقع خواب به سراغش بیاید، در اصطلاح بلوچی می گویند گرانی و سنگینی کسی مرا گرفته است. الآن مهمان می آید.
17- ریختن آب به روی همدیگر دل سردی می آورد.
18- یکی دیگر از باورهای مردم این منطقه این است که زن زائو و زن تازه عروس، تا 40 روز نباید به تنهای جایی بروند؛ زیرا، معتقدند که اجنه به آنها آسیب می رسانند.

 کاظم درازهی