مهم ترین چالش و آسیب جامعه بلوچستان خط کشی های بیجهت است/نخبگان، سالم و اصولی باهم رقابت کنند
یک فعال سیاسی بلوچ می گوید : خط کشی های قومی ، مذهبی و منطقه ای که این خط کشی ها عملاً تیشه به ریشه شایسته گزینی زده است و باعث ایجاد رقابت های به شدت تنگی در جامعه ما شده است و گاهاً باعث هزینه های بسیار سنگینی شده است و از همه مهمتر این رقابت ها انرژی جامعه ما را تلف کرده است.
پایگاه اطلاع رسانی میارجل در ادامه بولتون خبری خود برای معرفی افراد شاخص ، فعالان سیاسی ، فرهنگی ، اجتماعی، ورزشکاران و فضای مجازی بلوچستان گفت و گویی با سبحان دهواری فعال سیاسی و مطالبه گر بلوچ ترتیب داده است.
خودتان را کامل برای مخاطبان ما معرفی کنید
سبحان دهواری متولد سال 76 از شهرستان سراوان و دانشجوی علوم سیاسی، مقداری فعال سیاسی، کمی منتقد، گاهاً روزنامه نگار و همیشه دانشجو هستم.
مهمترین ظرفیت ها و پتانسیل های فرهنگی و اجتماعی بلوچستان را در چه میبینید؟
معتقدم مهمترین ظرفیت و پتانسیلهای فرهنگی و اجتماعی بلوچستان در زمان قدیم مشارکت و نفع رسانی انسانها در قبال یکدیگر بوده است؛ همین که احوالات شخصی افراد برای هم حائز اهمیت بوده است اگر فردی دچار مشکل شده میشده، مشکل آن فرد مشکل همه آن اهالی روستا یا جمع بوده است و برای حل مشکل و بهبود شرایط تلاش کردهاند.
نوع دوستی ظرفیتی است که متاسفانه امروزه در جامعه ما خیلی کم رنگ شده است در حالیکه همه جوامع مدرن و کشورها در تلاش هستند که جامعه خود را به همچین سمتی سوق بدهند تا بتوانند مشارکت مردم را میسر کنند و در چنین شرایطی کار برای دولتها تسهیل میشود و مردم برای رشد و توسعه بالندگی هم تلاش میکنند و امیدوارم این مساله مجدداً در جامعه بلوچستان احیا شود و ما شاهد مشارکت و حساسیت مردم نسبت به شرایط یکدیگر و تلاش برای بهبود شرایط یکدیگر حایز اهمیت باشد.
مهم ترین آسیب های اجتماعی و فرهنگی بلوچستان درحال حاضر چیست و چه باید کرد؟
مهم ترین چالش ها و آسیب هایی که در جامعه ما وجود دارند و قابل بیان هستند، میتوان گفت جامعه ما دچار خط کشی های بیخودی شده است و باعث خط کشی های قومی، مذهبی و منطقهای که این خط کشیها عملاً تیشه به ریشه شایسته گزینی زده است و باعث ایجاد رقابت های به شدت تنگی در جامعه ما شده است و گاهاً باعث هزینه های بسیار سنگینی شده است و از همه مهمتر این رقابت ها انرژی جامعه ما را تلف کرده است.
بنظر من ما باید روی این مساله تاکید کنیم و از روی این خط کشیها عبور کنیم و آنچه که اصل شایسته گزینی است باید روی این مساله تاکید کنیم و آنچه مصلحت جامعه ما است باید مورد توجه قرار بگیرد نه صرفاً منافع و مصالح گروهی خاص ، در حوزه فرهنگی هم عملاً شرایطی که در حوزه مرز بوجود آمده است که نتیجه سو مدیریت ، عدم مدیریت مرز توسط دولت ، عدم بهبود شرایط و عدم ایجاد اشتغال در شهرستان های مرزی باعث شده است افراد زیادی به کار مرز روی آورند و همین مسأله باعث شده است که آمار بازماندگان از تحصیل ما افزایش پیدا بکنند و دولت ها قاعدتاً یک زمانی به این جمع بندی خواهند رسید که مساله مرز را مدیریت کند ولی زمانی که به جمع بندی برسد خیلی برای جامعه ی ما ضرر های فراوانی خواهد داشت بخاطر اینکه ما در آن زمان با طیف کثیری از افراد مواجه میشویم که این افراد انسان های بیکار، بدون تخصص و بیسواد هستند و عملاً این مسئله به بزرگترین چالش آینده جامعه ما تبدیل خواهد شد که به شدت چالش دردناکی و پردردی خواهد بود چون افزایش بیکاری باعث افزایش همه شاخص ها در حوزه آسیبهای اجتماعی خواهد بود و به همان نسبت قتل، غارت، راهزنی هم افزایش پیدا میکند و بالطبعی نرخ طلاق هم افزایش پیدا خواهد کرد و در کنار آن زاد و ولد کاهش پیدا می کند و مسایل عدیده ای در جامعه ما ایجاد میشود و از همه مهمتر در چنین شرایطی جامعه ی ما جامعه ای سرخورده خواهد شد و شادی ، انگیزه و خرسندی از جامعه ما سلب می شود و صرفاً با تعدادی آدم افسرده ، مایوس و البته بدون تخصص، بیسواد، بیکار که صرفاً رانندگی بلدند و گواهینامه هم ندارند مواجه میشویم که میتواند از نظر من به بزرگترین چالش معاصر ما تبدیل شود.
راهکارهای اجتماعی و فرهنگی برای رسیدن قوم بلوچ به جایگاه واقعی خود در کشور را در چه می بینید؟
ما امروز در حوزه فرهنگی و شناختن خود به هم میهنانمان به شدت ضعیف عمل کرده ایم ظرفیت رسانه بسیار حائز اهمیت و مهم است و باید از رسانه بکارگیری کنیم برای معرفی خود که در همین چند سال اخیر شروع کرده ایم ولی هنوز کافی نیست و باید این مساله محقق شود به گونه ای همه ایرانیان از ظرفیت های اجتماعی، فرهنگی بلوچ و بلوچستان مطلع شوند و نکته دوم اینکه ما مهاجرت را برای خود تسهیل کنیم و تحت هر عنوانی و با هر شرایطی امکان مهاجرت به خارج از سیستان و بلوچستان ما در مقام سفیر و معرف پتانسیل های فرهنگی ، گردشگری و اجتماعی خود می توانیم به ایفای نقش بپردازیم همین که دانشجویان بلوچ در دانشگاه های خارج استان قبول میشوند و میروند خب در همان قشر محدودی که ارتباط دارند تأثیرات خوبی می گذارند توانسته اند نقش بسزایی در انجمن های فرهنگی و برنامه هایی در سطح کشور برگزار کنند و حرفی برای گفتن داشته باشند و نکته سوم این است که ما باید در حوزه مباحث اجتماعی و معادلات سیاسی _ اجتماعی کشور باید فرمول بازی کردن را در سطح ملی یاد بگیریم و پشتیبان هم باشیم و این نشان داده است که پشتیبانی ، همدلی، همراهی ما یکدیگر و تلاش برای ارتقاء هم توانسته برای ما مفید باشد و اگر این مسأله از نظر بنده مورد توجه قرار بگیرد میتوانیم به جایگاه واقعی که مدنظرمان است برسیم.
شما مهم ترین وظیفه نخبگان بلوچ در شرایط فعلی فرهنگی و اجتماعی بلوچستان را در چه می بینید؟
ما امروز مهمترین چالشی که در جامعه ی ایران وجود دارد و در جامعه ی بلوچستان بسیار شدیدتر است یکی از موارد این است که جامعه ما و ساختار اجتماعی ما به شدت توده ای و عوامانه است و ما هیچ تلاشی برای ارتقاء آن به یک جامعه نخبگانی انجام نداده ایم بنظر بنده مهمترین ویژگی که نخبگان و تحصیل کردگان ما موظف به انجام آن در شرایط کنونی هستند تلاش برای افزایش آگاهی مردم ، آشنایی مردم با حقوق خود و ارتقاء ساختار اجتماعی است امروز باید نخبگان ما از تلاش برای دستیابی به قدرت دست بکشند و به تلاش برای ارتقاءِ جامعه خود تلاش بکنند و کارهای داوطلبانه و سازمان های مردم نهاد می تواند در جامعه کنونی سیستان و بلوچستان به شدت حایز اهمیت باشد به همان نسبتی که بسط و گسترش روزنامه و رسانه های مکتوب هم و تألیف کتب ، نشریات و مقالات حایز اهمیت است کار داوطلبانه ، خیّرانه ، تلاش برای افزایش آگاهی ، آموزش مردم و ارتقاء پتانسیل های جامعه بنظر من مهمترین مسائلی هستند که نخبگان و تحصیل کردگان ما باید ورود پیدا بکنند و اینگونه نسبت به جامعه خود هم ادای دین بکنند.
نقش کار رسانه ای در کمک و پیشرفت بلوچستان را چگونه می بینید؟
یکی از دلایل عدم پیشرفت ما در جامعه سیستان و بلوچستان نبود رسانه و تریبون بوده است تا صدای خود را به گوش مرکز نشینان برسانیم رساندن صدا یک مسئله است و گوش دادن به صدا و انجام آن مطالبات و دغدغه ها مسیله دوم اما تا زمانی که مساله اول محقق نشود ما نمی توانیم در مورد مساله دوم صحبتی به میان بیاوریم خب قاعدتاً رسانه در جامعه ما می تواند نقش منتقد و مطالبه گری داشته باشد و مردم محور عمل کند و در واقع صدای مردم باشد تا درد ، رنج و محرومیت های مردم را به گوش مسئولین منتقل کند و مطالبه کند و از روحیات کاسب کارانه پرهیز کند و رسالت واقعی خود که تلاش برای تحقق و گسترش عدالت و پیشرفت است تاکید کند امروز با توجه به فضای مجازی که ایجاد شده است تبدیل به یک دنیایی از رسانه های متفاوت و متکثر این مسأله خیلی پتانسیل مثبتی است و ما هم باید از این فرصت نهایت استفاده را ببریم و در جریان تحقق توسعه تمام ظرفیت و پتانسیل های موجود استفاده بکنیم و از نظر بنده رسانه نقش حائز اهمیت و بسزایی دارد.
درحال حاضر بالاترین نقاط قوت و ضعف را در حوزه بلوچستان به عنوان یک نخبه بلوچ در چه می بینید؟
در وهله اول من به هیچ وجه خود را نخبه نمی دانم چون به شدت با تعاریف علمی نخبه تفاوت های فاحشی دارم اما از منظر من بزرگترین و مهمترین نقطه ضعف جامعه بلوچستان انفعال است منفعل بودنی که تاکنون در جامعه ما صورت گرفته است و جامعه ما نقد و مطالبه نمی کند و در اظهارنظرها و صحبت ها ابا دارد. جامعه ما نمی نویسد ، قهرمان ها و اسطوره های خود را پاسداشت نمی کند جامعه ما حاضر به پرداخت هزینه نیست و تبدیل به یک جامعه منفعل شده و این انفعال عملاً باعث شده که ما از لحاظ شاخص های توسعه به یک شرایط غیرنرمال برسیم امّا همین جامعه می تواند با ظرفیت های متکثری که در حوزه های کشاورزی ، معادن ، شیلات و دیگر حوزه ها دارد و جز نقاط قوت جامعه ما است که پتانسیل های بی نظیر و بی بدیلی هستند و در حوزه های نوینی که انرژی های پاک و انرژی های بادی و خورشیدی این خطه جغرافیایی ایران اسلامی است شرایط به شدت ویژه و پتانسیل های بسیار خوب و نقاط قوت زیادی دارد و تنوعی که در حوزه کشاورزی وجود دارد به نظر بنده بی بدیل است و باید از این ظرفیت ها استفاده شود. شیلات و بندر چابهار ظرفیت استثنائی که باید مورد توجه قرار گیرد معادن در استان ما به شدت حائز اهمیت هستند و تاکنون کاری صورت نگرفته است و باید برنامه ریزی شود که این نقاط قوت بالقوه را به نقاط قوت بالفعل تبدیل کنیم.
دوست دارید بلوچستان ۲۰سال آینده چگونه باشد؟
به نظر بنده آرمان ها و آرزوهایی که ما در خصوص بیست سال آینده بلوچستان باید مورد توجه قرار دهیم مهم ترین مساله پویایی و نقش آفرینی زنان و جوانان در همه ی ارکان تصمیم گیری ، تصمیم سازی ، در همه ی عناصر اجتماعی ، سیاسی و عناصری که در حوزه فرهنگی وجود دارد باشد و نقش برابر ، متوازن و یک نگاه عادلانه بین زن و مرد در جامعه بلوچستان به وجود بیاید و شاهد چنین مساله ای نباشیم که تفاوت جنسیتی برای تعدادی برتری و کوچکی به وجود آورد.
همه ی ما تمایل داریم جامعه بیست سال آینده بلوچستان ،یک جامعه مدرن و توسعه یافته و دارای نیروی انسانی زبده،کاربلد،کارشناس و توانمند باشد و هم از لحاظ تکنولوژی پیشرفت کند و عملا همه ی ما به سطحی از توانمندی برسیم که بتوانیم نیازهای روز خود را برطرف کنیم جامعه بیست سال آینده بلوچستان باید به یک جامعه خودکفا و شاغلی برسد که در آن صحبت از بیکاری ، فقر و فساد به عنوان یک نشد انجام گیرد و همه عناصر فعال جامعه ما به سطحی از دانایی و توانمندی برسند که در جریان کنش های سیاسی کشور تاثیرگذار باشند وهمه ی ما به سطحی از مدیریت برسیم که بتوانیم به هم میهنان خود خدمت کنیم.
جامعه بیست سال آینده ما باید جامعه ای آشنا به تکنولوژی و متخصص باشد که بتواند مباحث روز را تجزیه و تحلیل کند و توان ، درک و فهم مسائل روز جهان را داشته باشد جامعه بیست سال آینده ما باید سرشار از تشکل از مردم نهاد ، دارای رسانه های متعدد ، دارای احزاب متکثر با سلایق و علایق و تفکرات مختلف باشد که در آن نیازهای هم نوع بشریت حائز اهمیت باشد و برای بهبود شرایط تلاش کند و جامعه بیست سال آینده ما باید یک جامعه سالم ، صادق و صالح باشد و در راستای نفع رسانی به مردم از هیچ چیزی دریغ و کوتاهی نکند
چگونه می توان به این چشم انداز رسید ؟
به نظر بنده با عبور از تعصب های بی جا ، جهل و نادانی و خط کشی های بیخودی که صورت گرفته و با تاکید بر علم ، دانش و با پیگیری دانش و تحصیل ما می توانیم به چشم اندازهایی که در آینده مد نظر داریم برسیم به نظر بنده جامعه امروز ما برای تحقق این چشم اندازها باید اولویت زندگی خود را مشخص کند و برای رسیدن به آن چشم انداز تلاش کند همه ی گروه های اجتماعی و شخصیت های کاریزماتیکی که در جامعه ما وجود دارد باید منافع و مباحث شخصی را کنار بگذارند و حول یک هدف ذیل پرچم توسعه ، پیشرفت و آبادانی گرد هم آیند و هرآنچه پتانسیل دارند به اشتراک بگذارند و با اشتراک گذاشتن پتانسیل گروه های مرجع و شخصیت کاریزماتیک جامعه ما چنان قدرتی ایجاد می شود که باعث جریان سازی در جامعه و ایجاد بستری برای تحقق این چشم اندازها می شود اما باید درکنار همه این مباحث ما باید در وهله ی اول تکثر تفکر را به رسمیت بشناسیم از آنجا که هر انسانی یک تفکری دارد محترم شمردن تفکر و به رسمیت شناختن تفکر های مختلف ، مامی توانیم تفکرات مختلف را نقد کنیم اما نقض ، تکفیر و رد تفکرات دیگران مسئله مناسبی نیست و عملا وحدت رویه مارا برای رسیدن به این چشم اندازه متفاوت می کند اگر بناست که ما به این چشم انداز ها برسیم به نظر بنده صرفاً با وحدت همه عناصر و اجماع نخبگان فکری و ابزاری در جامعه بلوچستان این مساله محقق می شود ولاغیر.
نقش خواص فرهنگی و اقتصادی بلوچستان برای رسیدن به این پیشرفت ها چیست و نقش خود مردم بلوچستان چیست؟
مهم ترین نقش برعهده مردم است مردم باید براین باور برسند که شرایط موجود ، شرایط مناسبی نیست و نباید به شرایط فعلی قانع باشند و برای رسیدن به شرایط مطلوب تلاش کنند و این آرمان ها و آرزوهایی که تحت عنوان چشم انداز برای جامعه بلوچستان تعریف می شوند برای رسیدن به آن ها تلاش کنیم همانطور که در سوال قبل عرض کردم خواص فرهنگی و اقتصادی در قالب اجماع نخبگان می تواند به شدت حائز اهمیت باشند نخبگان فکری و ابزاری جامعه ما اگر درکنار هم آیند چنان پتانسیل بزرگی جریان سازی می شود که به شدت شرایط را برای دسترسی به این چشم انداز ها فراهم می کند اما باید مردم به این باور برسند که شرایط کنونی شرایط مساعدی برای زیست نیست و در واقع برای بهبود شرایط و اصلاح روند تلاش کنند و به این باور و جمع بندی برسند که قرار نیست فرشته ای از آسمان یا انسانی خارج از این ساختار اجتماعی بیاید و مارا نجات دهد و اگر شرایطی که نامساعد است ما باید خودمان تلاش کنیم در جهت محرومیت زدایی و رفع فقر ، مسائل و مصایبی که در جامعه ما وجود دارند و عملاً افراد و عناصر جامعه ما را متاثر کردند را اصلاح کنیم. لذا قاعدتاً نقش اساسی، اصلی و تنها نقشی که می تواند در این جریان دارای تاثیر باشد نقش خود مردم است و تا زمانی که خود مردم نخواهند هیچ مسئله ای محقق نمی شود و برای اینکه مردم به این جمع بندی برسند تلاش کنند برای تحقق این آرمان هانقش رسانه بسیار حائز اهمیت است رسانه باید مطالبه گری کند و دایره ی نقد را گسترده کند تا جسارت و شهامت مردم افزایش پیدا کند باید شخصیت و گروه هایی ک مقدس مآبانه برخورد میکنند و اجازه نقد به خودشان نمی دهند از این رویکرد خویش تجدید نظر کنند تا درجامعه نقد و مطالبه گری فراگیر شود و همه افراد ، گروه ها و ساختار های اجتماعی ما بتوانند درقالب یادداشت ها ، گفته ها ، صحبت ها و این مسائل عقیده خودشان را اظهار کنند و نقد و مطالبه گری کنند برای تمرین این مسائل باید از خودمان شروع کنیم لذا لازم است همه عزیزانی که درصحبت های ما در این مصاحبه نقد یا اعتراضی دارند و یا نظر متفاوتی دارند ما این پذیرش را داریم که نقد این بزرگان را بر دیده منت بگذاریم و فضایی برای بحث، گفت و گو، تبادل نظر، گفتمان و گفتمان سازی ایجاد کنیم و باید عملاً هزینه نقد و مطالبه گری کاهش پیدا کند تا مردم ما آزادانه و در کمال آرامش و آسایش اظهارنظر ، عقیده ، نقد و مطالبه گری کنند و تا زمانی که ما تکثر را قبول نکنیم عملاً بیان و اظهار عقاید گروه های مختلف میسر نمیشود چرا که اگر ما تکثر را قبول نکنیم باعث ایجاد هزینه های زایدی برای جامعه ما می شود و همه گروه های ما متضرر میشوند و لهذا این موارد لازم و ملزوم هم دیگر هستند و باید مورد توجه قرار بگیرند.
چنانچه در پایان نکته و حرف خاصی دارید بفرمایید.
خیلی ممنون از این که افتخار دادید و قابل دانستید که همچین مصاحبه ای صورت بگیرد و امیدوارم که این پایگاه اطلاع رسانی میارجل ، صدای بی صدایان ، صدای محرومین ، رسانه ی مردم باشد و بر مطالبه گری ، انتقاد ، اظهار عقاید مختلف تاکید کند.
امیدوارم که جامعه ما به جایگاهی از رشد و بالندگی برسد که همه ی تفکرات ، سلایق ، رویکردهای افراد و احوالات شخصی افراد را به رسمیت بشناسد و به آنها احترام بگذارد وامیدوارم این فضای گفتگو و گفتمان درخصوص مباحث کلان کشور و مسائل مهم استان در چنین رسانه هایی موردتوجه قراربگیرد وازهمه مهم تر همه ی جامعه ما ، گروه های اقتصادی ضعیف ، کاسبان و بازاریان به این رسانه مراجعه کنند و به یک بستر برای بیان عقیده توده مردم تبدیل شود و صرفاً با افرادی که بالاخره سابقه و فعالیتی که دارند به مصاحبه با آنها بسنده نکند بلکه به انتهای جامعه و انتهای هرم برود و در آنجایی که مردم عادی و کاسبان عادی ، شهروند عادی ، مغازه دارها و تک تک عناصر جامعه توده ای و عوامانه مراجعه کند و صحبت ها ، تفکرات ، دغدغه و انتقادات آن ها را منتقل کند و به رسانه مردم و صدای بی صدایان جامعه ما مفتخر باشد.
امیدوارم که موفق و موید باشید و سپاس گذارم از تلاش های شما ، تلاش هایی که قاعدتاً برای پیشرفت و آبادانی استان سیستان و بلوچستان حائز اهمیت است من این تلاش ها را به عنوان صدقه جاریه می دانم و به شدت به این نوع تلاش ها احترام قائل هستم چرا که شما به این جمع بندی رسیده اید برای مردم جامعه خود و نفع رسانی به آن ها تلاش بکنید و از منیّت عبور کرده اید و جامعه محور شده اید برای بنده به شدت حایز اهمیت است و این مسئله مورد تقدیر و تبلیغ قرار بگیرد تا همگان متوجه این مساله شوند .
به امید موفقیت ، خداوند یار و نگهدارتان...
نظرات کاربران