برگزاری آیین های بلوچی با رقص سنتی بلوچستان / عکس تزیینی و عنوان در 48 سات آینده بارگزاری می شود

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی میارجل   مردم بلوچستان از دیر باز همیشه مراسم‌ و آیین‌های خود را با رقص و موسیقی برگزار می‌کردند و موسیقی و سازهای منحصر به خودشان را داشتند. قوم بلوچ وابسته به موسیقی و رقص،  هستند. زندگی آنها از مراسم، باورها و آیین‌های کهن شکل گرفته و در بیشتر مراسم بلوچی از موسیقی و آواز استفاده می‌کنند.

رقص سنتی بلوچستان بسیار زیبا و جذاب است از شما خوانندگان همیشگی میارجل دعوت میکنیم برای آشنایی بیشتر با این رقص زیبا با ما در گزارش زیر همراه باشید

 رقص سنتی بلوچستان  ریتمیک و جذاب است

اقوام ایرانی همگی رقص مربوط به خود را دارند، قوم بلوچ هم رقص‌ ریتمیک مخصوص خود را دارند که دارای قدمتی بسیار طولانی است. رقص‌ها از چند گونه‌ی مختلف تشکیل شده‌اند و هر کدامشان در مراسم خاصی اجرا می‌گردند. در یک تقسیم‌بندی کلی، رقص محلی بلوچی در دو گروه مردانه و زنانه قرار می‌گیرد که البته در گذشته به صورت گروهی اجرا می‌شدند و مرد و زن گرد هم جمع می‌شدند و با دهل به رقص و پایکوبی مشغول میشدند که بسیار شاد و دارای جذابیت فراوان بود.

رقص سنتی بلوچستان  انواع مختلفی دارد

انواع مختلفی از رقص‌ها وجود دارند که با تعدادی از آن‌ها در این قسمت آشنا میشویم

چاپی نوعی رقص زنانه بلوچی است که دونفر در آن شرکت دارند. این دو نفر روبرو هم می ایستند و به دنبال ضرب‌های مشخصی از ساز دایره، به‌طور متناوب پاهای خود را به  زمین می‌کوبند میچرخند و جای خود را با همدیگر عوض میکنند و این حرکات تا پایان این رقص ادامه دارد.

رقص چاپی بسیار زیبا و پر انرژی است هم برای افراد اجرا کننده و هم تماشاچیان شادی و شور به دنبال دارد.

رقص شمشیر با دهل و ساز اجرا می شود

رقص چوب یا رقص شمشیر نوعی از رقص محلی بلوچی و مختص مردان است که به همراه دهل و ساز اجرا می‌شود. در این رقص مردان دایره وار گرد هم جمع می‌شوند و با ضرب دهل چوب ها یا شمشیر های خود را به هم میزنند به این صورت که هر نفر با توجه به ضرب دهل چوب خود را یک بار به نفر راست خود و بار دیگر به نفر سمت چپ خود میکوبد.

گواتی رقصی برای درمان بیماران است

 همان‌طور که پیش‌تر درباره‌ی اجرای موسیقی محلی بلوچی هنگام مراسم مختلف صحبت کردیم، در تمامی این آیین‌ها هم رقص جزئی از مراسم بلوچ ها بوده است. مثلا در مراسم گواتی برای درمان بیمار هنگامی که نوازنده می‌نوازد و خواننده می‌خواند، عده‌ای دست می‌زنند و می‌رقصند. 

سهبت نوعی رقص که در مراسم شادی اجرا می شود

سهبت: نوعی دیگر از رقص است که در مراسم شادی و اعیاد مثل ختنه سوران، عروسی و ... اجرا می‌شود که باز هم به همراه دست زدن اجرا می‌گردد. در واقع در زمان قدیم این رقص را به صورت دسته جمعی، با حرکات موزون به هنگام نیایش و کشاورزی انجام می‌دادند. 

شیه رقصی مذهبی که در شادی هم انجام میشود

 این نوع رقص علاوه بر این‌که مذهبی است در شادی‌ها هم اجرا می‌شود.

رقص گندم به جهت شکرگزاری اجرا می‌شود

رقص گندم: یکی دیگر از انواع رقص محلی بلوچی رقص گندم است که به جهت شکرگزاری اجرا می‌گردد. یک سری از حرکات نمادین هستند که در 13 مرحله و زمان کاشت، داشت و برداشت گندم در منطقه بلوچستان انجام می‌شوند.  

باد که می‌وزد، خوشه‌های گندم را با خودش می‌برد و می‌آورد. مردم بلوچستان بعد از برداشت گندم، یک‌بار دیگر از کاشت گرفته تا وزش باد روی خوشه‌های گندم و برداشت محصول را با حرکاتی آئینی اجرا می‌کنند، حرکاتی که نماد شکرگزاری است.

 حرکات آئینی و سنتی «رقص گندم» یا «سه چاپی» بلوچستان قدمتی طولانی دارد و یکی از آئین‌های باقی‌مانده از نیاکان مردم بلوچستان است که سینه به سینه منتقل شده است. این حرکات نمادی از شکرگزاری مردم منطقه بلوچستان در زمان کاشت و برداشت گندم است که همچنان هم طرفدار دارد و اجرا می‌شود.

دوچاپی حرکات موزون آیینی در بلوچستان است

دوچاپی نوعی موسیقی و حركات موزون سنتی آیینی در بلوچستان است كه از گذشته های دور تاكنون در مناسبت‌های مختلف به ویژه جشن های شادی رواج داشته و در هنگام اجرا در برنامه ‌های عمومی افراد از طبقات مختلف اجتماعی بدون در نظر گرفتن جایگاه و مقام و شغل در آن شركت می‌كنند به همین سبب می‌توان از آن به‌عنوان آیینی همگانی تعبیر كرد كه نوعی همبستگی فرهنگی و اجتماعی ایجاد می كند.

اجرای این برنامه شاد سنتی كه در بلوچستان رواج دارد همواره مورد استقبال عامه مردم بومی و غیر بومی می شود به طوری هنگام اجرای این موسیقی سنتی در شبهای فرهنگی یا هفته فرهنگی استان در تهران توجه شمار زیادی از مردم را به خود جلب كرده و در چندین نوبت خواستار اجرای مجدد آن شده اند.

رقص و موسیقی دوچاپی از هنرهای اصیل و مهم مردم بلوچستان است

گروه دو چاپی متشكل از تعداد زیادی افراد مختلف با طبقات اجتماعی متفاوت است كه در هنگام اجرا با یكدیگر مشاركت دارند و معمولاً تعدادشان متغیر است و 2 نفر دهلی (طبل‌زن) به همراه یك نفر نوازنده سرنا آنان را همراهی می‌كنند.

در ابتدای اجرای این مراسم با نواختن سرنا افراد نیم دایره یا دایره تشكیل داده و همراه با آهنگ خاصی حركات موزون خود را آغاز می كنند و رفته ‌رفته طبال با زدن بر طبل بزرگ كه مارساز گفته می‌شود به كمك سرنا زن یا دونلی نواز می‌ رود و پس از آن تیمبوكی نوازنده طبل كوچكتر با كوبیدن بر طبل با ریتم خاصی آنان را همراهی كرده و افراد شركت كننده در دایره را به وجد می آورند.

با حركات هماهنگ بین سرنا و طبل‌های كوچك و بزرگ حركات منظم كف زدن و چرخش توسط گروه آغاز می‌شود و این حركات آن‌قدر منظم می‌شود تا دو به ‌دو رو به روی ‌هم قرار گیرند و دست‌ها را بر هم می زنند.

 در رقص دوچاپی اندك اندك ریتم ملایم این حركات تند می‌شود و هنگامی‌كه ریتم تندتر شد چهار چاپی شكل می گیرد و در این ‌بین گاهی به حالت نشسته با سرعت زیاد كوبیدن بر دست نیز انجام می‌گیرد كه به آن نندوكی گفته می شود.

در این هنگام نوازنده دهل به وجد آمده و دایره‌وار به دور خود می‌چرخد و ریتم آهنگ نیز تندتر و تندتر می شود. این هنر كه علاوه بر ایجاد نشاط، ورزش نیز محسوب می شود در منطقه بلوچستان با سابقه طولانی همچنان تداوم دارد و شركت در آن بدون محدودیت سنی و جایگاه و شغل افراد بلامانع است. مردم این دیار آداب و سنن نیاكان خود را به خوبی حفظ كرده اند كه از آن جمله رقص و موسیقی دوچاپی در منطقه بلوچستان و اجرای این هنر سنتی چه در داخل و چه در خارج از استان علاقه مندان بی شماری را جذب كرده است.

گزارش از شیدا حسن زهی