گونه گیاهی «چِش» درختی مقاوم درمقابل بی آبی با فواید بسیار در صنایع و پزشكی، ساخت لنج، تهیه ذغال و تعلیف دام است و در مناطقی با آب و هوای گرم و مرطوب ساحلی بلوچستان در دشت و جنگل رشد می كند و درصورت توسعه سطح زیركشت نقش مهمی در طبیعت بلوچستان خواهد داشت.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی میارجل؛ روستائیان و عشایر جنوب بلوچستان از زمانهای بسیار دور از درختان و درختچه‏ های جنگلی براساس تجربه به بهترین نحو ممكن بهره برداری كرده اند و از اندام های مختلف گیاهانی نظیر چش برای رفع نیازهای خود نظیر خوراك و تغذیه، ساخت خانه، تامین وسایل كار، ساخت قایق و لنج و تهیه داروهای گیاهی در مقیاس وسیع استفاده می ‏كردند.
مناطق ساحلی بلوچستان  علاوه بر ظرفیت های شیلاتی، بندر، منطقه آزاد، اشتغال دریامحور، فرصت ها و مزیت های تجاری، اقتصادی، گردشگری و كشاورزی ظرفیت های كم نظیری در منابع طبیعی دارد كه رشد انواع گونه های گیاهی گوشه ای از این توانمندی و ظرفیت است.
وجود درخت چش یكی از ظرفیت های گوناگون این منطقه است كه استفاده های زیادی برای مردم و دامها دارد بطوری كه از سایه سرد آن برای استراحت، چوب و شاخ و برگ های آن در زمینه ساخت لنج و قایق، خانه مسكونی، دارویی، تعلیف دام و غیره بهره گیری می شود.
بومیان سواحل بلوچستان پس از این كه درخت چش به سن حدود 15 سال رسید و قابل بهره برداری شد آن را از ارتفاع مختلف قطع می كنند و چوب آن را معمولا برای ساخت لنج، درب و پنجره و تهیه الوار و غیره به فروش می‏رسانند.
كشاورزان هرساله از شاخ و برگ این گیاه برای تعلیف دامها و شاخه‏ های كلفت تر را ذغال و یا حصاركشی باغات استفاده می كنند
سواحل بلوچستان درختانی نظیر كنار، چش، كهیر، ولو و غیره دارد كه یكی از مهمترین آنها درخت چش با مصارف صنعتی و دارویی و پزشكی است.
گونه گیاهی چش با نام علمی Acacia nilotica از تیره Mimosaceae در نقاط مختلف جنوب كشور به نام ‏های كرت، سلم و چش معروف است و زیستگاه چش شبه قاره هند، ایران، عربستان و آفریقا است.
این گونه؛ درختی است كبود رنگ و خاردار، برگهای آن دارای سه تا 6 بند و در هر بند دارای 10 تا 20 برگچه و به شدت نورپسند است.
این درخت در خطه ساحلی بلوچستان هر سال 2 بار گل دهی دارد و بذور با كیفیت و كمیت بالای آن در اواخر بهار و اوایل تابستان شكل می گیرد و در سایر فصول به علت رطوبت زیاد گل‏ها تبدیل به میوه نمی‏ شود.
 چوب درخت چش در ساختمان سازی، بشكه و قایق سازی، تهیه افزارهای روستایی، خراطی، تهیه زغال و صمغ آن در رنگرزی و چاپ چلوار و پزشكی استفاده می ‏شود.
پوست و نیامك این درخت سرشار از مازوج است و در صنایع پوست و دباغی مصرف دارد.
سواحل بلوچستان اقلیم و خاك مناسبی برای توسعه زراعت چوب نظیر گونه چش دارد كه بافت خاك منطقه با توجه به مارنی و رسی- سیلیتی بودن امكان ایجاد رواناب را با كمترین بارندگی می دهد.
خاك حاصخیزاین منطقه مناسب برای رشد گیاهانی نظیر چش است و این درخت نقش فراوانی در توسعه دامداری و اشتغال افراد بومی دارد.
بهره گیری از درخت چش در صنایع، پزشكی و غیره ایجاب می كند كه با سرمایه گذاری در زمینه توسعه سطح زیر كشت آن در مزارع، جنگل و دشت ضمن كمك به بهبود كیفیت محیط زیست، از این نعمت الهی كه مقاوم به كم آبی و بی آبی و فواید زیادی دارد، به نحو شایسته استفاده شود.

 

 

منصور کریمدادی